Κάτω από τον έλεγχο του αμερικανικού Κογκρέσου τίθεται η συμπεριφορά της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο μέσω τουλάχιστον τριών τροπολογιών που κατατέθηκαν στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό των ΗΠΑ (NDAA) του 2026. Οι συγκεκριμένες προτάσεις εξετάζουν την τουρκική πολιτική, υπό το πρίσμα των αμερικανικών συμφερόντων ασφαλείας και θέτουν στο μικροσκόπιο κρίσιμα ζητήματα που επηρεάζουν τη σταθερότητα της περιοχής.
Ακολουθούν οι τρείς τροπολογίες των τριών βουλευτών σε μετάφραση Αντώνη Βασιλείου:
1. Τροπολογία του Βουλευτή Josh Gottheimer (Δ-Νιου Τζέρσεϊ): Περιορισμός της Μεταβίβασης Αμερικανικών Όπλων στην Τουρκία
Ο Βουλευτής Gottheimer εισήγαγε τροπολογία που θα μπλόκαρε την πώληση ή μεταβίβαση αμερικανικών όπλων στην Τουρκία εκτός εάν:
- Η Τουρκία σταματήσει να παραβιάζει την κυριαρχία των συμμάχων των ΗΠΑ (ιδίως της Ελλάδας και της Κύπρου),
- Τερματίσει την υποστήριξη προς τρομοκρατικές ομάδες που έχουν χαρακτηριστεί από τις ΗΠΑ,
- Αποφύγει αμυντική συνεργασία με αντιπάλους των ΗΠΑ,
- Διασφαλίσει ότι τα αμερικανικά όπλα δεν χρησιμοποιούνται για τη στήριξη της κατοχής της Κύπρου,
- Παρέχει πλήρη απολογισμό των αμερικανικών οπλικών συστημάτων που βρίσκονται σε περιοχές κατεχόμενες από την Τουρκία,
- Περιλαμβάνει αξιολόγηση των απειλών κατά του προσωπικού των ΗΠΑ στην περιοχή.
Πριν προχωρήσει η διαδικασία, ο Υπουργός Εξωτερικών πρέπει να ενημερώσει το Κογκρέσο για το αν η Τουρκία συμμορφώνεται. Αυτοί οι περιορισμοί παραμένουν σε ισχύ για πέντε χρόνια, εκτός αν ο Πρόεδρος πιστοποιήσει ότι η συμπεριφορά της Τουρκίας έχει βελτιωθεί.
2. Τροπολογία του Βουλευτή Dan Goldman (Δ-Νέα Υόρκη): Αξιολόγηση Ασφαλείας της Τουρκικής Κατοχής στην Κύπρο
Η τροπολογία αυτή καθοδηγεί το Υπουργείο Άμυνας, σε συνεργασία με τον Υπουργό Εσωτερικής Ασφάλειας και τον Διευθυντή Εθνικών Πληροφοριών (DNI), να παραδώσει εντός 180 ημερών μία ολοκληρωμένη, μη διαβαθμισμένη έκθεση (με πιθανό διαβαθμισμένο παράρτημα). Η έκθεση πρέπει να αξιολογεί:
- Τους κινδύνους ασφαλείας για τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους (π.χ. Ελλάδα, Κύπρο, Ισραήλ, Ηνωμένο Βασίλειο),
- Την τρομοκρατική δραστηριότητα στα κατεχόμενα της Κύπρου και ιστορικά περιστατικά (συμπεριλαμβανομένων των περιοχών γύρω από τις βρετανικές βάσεις Ακρωτηρίου και Δεκέλειας),
- Το αν αμερικανικά όπλα έχουν χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά από την Τουρκία για τη στήριξη της κατοχής ή από σχετιζόμενες τρομοκρατικές ομάδες,
- Την ενδεχόμενη συνενοχή της Τουρκίας σε τρομοκρατία, κ.ά.
3. Τροπολογία της Βουλευτού Nicole Malliotakis (και άλλων συν-χορηγών): Συνεργασία Ασφαλείας «3+1» στην Ανατολική Μεσόγειο
Η τροπολογία αυτή ενσωματώνει διατάξεις του H.R. 2510 — του Νόμου για την Αμερικανό-Έλληνο-Ισραηλινή Συνεργασία Κατά της Τρομοκρατίας και την Ασφάλεια στη Θάλασσα στην Ανατολική Μεσόγειο του 2025 — στο NDAA. Περιλαμβάνει:
- Τη δημιουργία του Προγράμματος ΚΕΡΒΕΡΟΣ (CERBERUS), ενός προγράμματος εκπαίδευσης κατά της τρομοκρατίας με έδρα την Κύπρο,
- Τη δημιουργία του Προγράμματος ΤΡΙΗΡΗΣ (TRIREME), προγράμματος ναυτικής ασφάλειας με έδρα τη Σούδα (Κρήτη),
- Χρηματοδότηση: 8 εκατ. δολάρια για υποδομές στην Κύπρο και άλλα 8 εκατ. δολάρια για τη Σούδα, καθώς και 2 εκατ. δολάρια ετησίως έως και το οικονομικό έτος 2029 για επιχειρησιακές δαπάνες,
- Υποχρέωση υποβολής εξαμηνιαίων εκθέσεων προόδου, καθώς και μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής εντός ενός έτους για την ενίσχυση της συνεργασίας σε θέματα καταπολέμησης της τρομοκρατίας και θαλάσσιας ασφάλειας.