Του Αντώνη Βασιλείου
Από μία σύντομη έρευνα στο θέμα της ιστορίας των χωρικών υδάτων διαπίστωσα τα παρακάτω κατά χρονολογική σειρά:
- Το 1830 μετά την ίδρυση του ελληνικού κράτους, η Ελλάδα αρχικά ακολουθεί το πρότυπο της εποχής, σύμφωνα με το οποίο τα χωρικά ύδατα είχαν εύρος 3 ναυτικά μίλια (ν.μ.) από τις ακτές.
- Το 1914 η Τουρκία ανακήρυξε τα χωρικά της ύδατα στα 6 ν.μ.
- Το 1919 υπεγράφη η Σύμβαση των Παρισίων περί Αεροπλοΐας.
- Την 26η Απριλίου 1921 το Ελληνικό Κοινοβούλιο επικύρωσε τη Σύμβαση των Παρισίων με τον Ν.2569/1921.
- Το 1926 η Τουρκία αναγνώρισε για τον εαυτό της Συνορεύουσα Ζώνη 4 ν.μ. και Ζώνη Αλιείας 12 ν.μ.
- Την 13η Ιουνίου 1931 εκδόθηκε ο Ν.5017/1931 ο οποίος στο Άρθρο 2 καθορίζει ως Ελληνικό έδαφος «τα χωρικά ύδατα και τον υπερκείμενο αυτών ατμοσφαιρικό χώρο» και στο Άρθρο 9 αναθέτει στον υπουργό αεροπορίας να εισηγηθεί Προεδρικό Διάταγμα το οποίο θα εξασφαλίζει τον κανονισμό και την αστυνομία της αεροπορίας.
- Την 18η Σεπτεμβρίου 1931 δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ 325, το Προεδρικό Διάταγμα με το οποίο καθορίζεται «πλάτος ζώνης χωρικών υδάτων και υπερκείμενου αυτών ατμοσφαιρικού χώρου του Ν.5017/1931 σε 10 ν.μ από τις ακτές της επικράτειας».
- Την 13η Οκτωβρίου 1936 με τον Αναγκαστικό Νόμο ΑΝ.230/1936 και με ένα άρθρο, νομοθετεί όπως «Η έκτασις της αιγιαλίτιδας ζώνης καθορίζεται εις εξ ναυτικά μίλια από της ακτής μη θιγομένων των εν ισχύει διατάξεων των αφορωσών εις ειδικάς περιπτώσεις, καθ΄άς η αιγιαλίτις ζώνη ορίζεται μείζων ή ελάσσων των εξ ναυτικών μιλίων», αφήνοντας τον ΕΕΧ στα 10 ναυτικά μίλια.
Εκτίμηση μου είναι ότι οι τότε αποφασίζοντες και νομοθετούντες ή είχαν μπερδεμένες τις έννοιες «Αιγιαλίτιδα Ζώνη» και «Χωρικά Ύδατα» (το πιθανότερο), ή περί άλλων τύρβαζαν.
Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) (1982)
- Η Σύμβαση προβλέπει δικαίωμα των κρατών να επεκτείνουν τα χωρικά ύδατα τους έως τα 12 ν.μ..
- Η Ελλάδα υπογράφει (1982) και κυρώνει (1995) τη Σύμβαση.
- Η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη Σύμβαση και θεωρεί πως μια τέτοια επέκταση στο Αιγαίο θα αποτελεί «αιτία πολέμου» (casus belli, 1995 απόφαση της τουρκικής εθνοσυνέλευσης)
Κύρωση από την Ελλάδα της UNCLOS το 1995.
- Η ελληνική Βουλή κυρώνει τη Σύμβαση, διατηρώντας το δικαίωμα και όχι την υποχρέωση επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ.
- Δεν υλοποιείται πρακτικά στο Αιγαίο λόγω της τουρκικής απειλής casus belli.
Επέκταση στο Ιόνιο στα 12 ν.μ. το 2020
- Η Ελλάδα επεκτείνει μονομερώς τα χωρικά της ύδατα στα 12 ν.μ. στο Ιόνιο Πέλαγος, από τα Επτάνησα έως το ακρωτήριο Ταίναρο (νότια Πελοπόννησος).
- Εφαρμόστηκε το δικαίωμα από τη UNCLOS χωρίς σοβαρές διεθνείς αντιδράσεις.
Νέες εξελίξεις το 2021.
- Δηλώσεις Ελλήνων αξιωματούχων υπογράμμισαν ότι η Ελλάδα διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης στα 12 ν.μ. και σε άλλα σημεία, όπως η Κρήτη και το Αιγαίο, χωρίς να έχει ακόμα ασκήσει αυτό το δικαίωμα εκεί.
Σήμερα – 2025
- Τα ελληνικά χωρικά ύδατα παραμένουν στα:
- 6 ν.μ. στο Αιγαίο
- 12 ν.μ. στο Ιόνιο (από 2021)
- Η Ελλάδα συνεχίζει να διατηρεί το δικαίωμα επέκτασης όπου το κρίνει εθνικά συμφέρον, εντός του πλαισίου της UNCLOS.
Αναγκαστικός Νόμος ΑΝ.230/1936
Loading...
Reload document 
Open in new tab