ΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΘΑΛΑΣΣΙΟΣ ΧΩΡΙΚΟΣ ΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ

Η Τουρκία έχει αναρτήσει στη σελίδα του Τουρκικού Θαλάσσιου χωροταξικού Σχεδιασμού της, χάρτη με τις περιοχές στον Εύξεινο Πόντο, το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, συνοδευόμενο από βίντεο και τεχνικές λεπτομέρειες.

Παρατίθεται το κείμενο με το οποίο η Τουρκία συνοδεύει τον Χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, σε μετάφραση Αντώνη Βασιλείου :

ΒΑΣΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΓΙΑ ΤΑ ΘΑΛΑΣΣΙΑ ΥΔΑΤΑ

Η Τουρκία είναι μια ναυτική χώρα που περιβάλλεται από τη Μεσόγειο Θάλασσα, το Αιγαίο Πέλαγος και τη Μαύρη Θάλασσα. Η Θάλασσα του Μαρμαρά είναι εσωτερική θάλασσα της Τουρκίας και διαχωρίζει τα ασιατικά και ευρωπαϊκά τμήματα της χώρας. Τα χωρικά της ύδατα εκτείνονται έως και 6 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο και 12 ναυτικά μίλια στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μαύρη Θάλασσα. Η Τουρκία έχει ανακηρύξει Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) μόνο στη Μαύρη Θάλασσα και έχει οριοθετήσει τα όριά της με τις γειτονικές χώρες μέσω συμφωνιών οριοθέτησης. Η Τουρκία είναι συμβαλλόμενο μέρος σε περιφερειακές συμφωνίες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, όπως η Σύμβαση της Βαρκελώνης για την Προστασία της Θαλάσσιας Περιοχής και της Παράκτιας Ζώνης της Μεσογείου και η Σύμβαση του Βουκουρεστίου για την Προστασία της Μαύρης Θάλασσας από τη Ρύπανση.

Οι περιοχές στον χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού υποδεικνύουν ζώνες υλοποίησης έργων και δεν συνεπάγονται απαραίτητα κρατική κυριαρχία. Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου το 1976 (Υφαλοκρηπίδα Αιγαίου) αναφέρει στην Παράγραφο 28 ότι «οι περιοχές της υφαλοκρηπίδας (στο Αιγαίο)… είναι εκ των προτέρων περιοχές τις οποίες το Δικαστήριο θεωρεί ως περιοχές υπό διαμάχη, και επί των οποίων η Τουρκία επίσης διεκδικεί δικαιώματα εξερεύνησης και εκμετάλλευσης». Κατά συνέπεια, τα σύνορα στον χάρτη Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού, όσον αφορά τις θαλάσσιες δικαιοδοσίες πέραν των χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, απεικονίζουν τη μέση γραμμή μεταξύ των ηπειρωτικών εδαφών της Τουρκίας και της Ελλάδας, έως ότου συναφθεί συμφωνία οριοθέτησης.

Η Συμφωνία Οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας Τουρκίας–ΕΣΣΔ του 1978 καθορίζει τα όρια της υφαλοκρηπίδας στη Μαύρη Θάλασσα. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, η Ρωσία, η Ουκρανία και η Γεωργία ανέλαβαν τη διαδοχή της συμφωνίας. Η Τουρκία ανακήρυξε ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια στη Μαύρη Θάλασσα με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου αριθ. 86/11264 της 3ης Νοεμβρίου 1986. Η Συμφωνία Θαλάσσιων Συνόρων Τουρκίας–Βουλγαρίας του 1997 καθορίζει τα όρια ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδων στη Μαύρη Θάλασσα. Οι θαλάσσιες δικαιοδοσίες και τα θαλάσσια σύνορα στη Μαύρη Θάλασσα αποτυπώνονται σύμφωνα με διμερείς συμφωνίες οριοθέτησης μεταξύ των παρακτίων κρατών.

Η Συμφωνία Οριοθέτησης Υφαλοκρηπίδας Τουρκίας–Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου (ΤΔΒΚ) του 2011 καθορίζει τα όρια υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, ενισχύοντας τη στήριξη της Τουρκίας στα θαλάσσια δικαιώματα και τις δραστηριότητες εξερεύνησης της ΤΔΒΚ. Η Συμφωνία Οριοθέτησης Θαλάσσιων Ζωνών Τουρκίας–Λιβύης του 2019 στην Ανατολική Μεσόγειο βασίζεται σε αρχές του διεθνούς δικαίου. Τα όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο, όπου η Τουρκία ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα εκ του διεθνούς δικαίου ab initio και ipso facto, απεικονίζονται όπως δηλώθηκαν στον ΟΗΕ με επιστολή της 18ης Μαρτίου 2020 (A/74/757). Οι θαλάσσιες δικαιοδοσίες μεταξύ Τουρκίας και Συρίας αντιστοιχούν στα όρια της τουρκικής υφαλοκρηπίδας, όπως δηλώθηκαν στον ΟΗΕ. Τα όρια αυτά δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση πλευρικά θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Συρίας, τα οποία τελούν υπό οριοθέτηση.

Υπάρχουν διαφωνίες για τα θαλάσσια σύνορα στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Στην Ανατολική Μεσόγειο, η Τουρκία έχει συνάψει συμφωνίες θαλάσσιας οριοθέτησης με τη Λιβύη και την ΤΔΒΚ. Στο Αιγαίο δεν υπάρχει συμφωνία οριοθέτησης με την Ελλάδα· κατά συνέπεια, η υφαλοκρηπίδα του Αιγαίου συνεχίζει να αποτελεί σημείο διαμάχης. Η Συμφωνία του Μπέρν του 1976, που αποτελεί δεσμευτικό νομικό έγγραφο, προβλέπει ότι Τουρκία και Ελλάδα απέχουν από οποιαδήποτε ενέργεια που θα μπορούσε να παρεμποδίσει τις διαπραγματεύσεις για την επίλυση της οριοθέτησης της υφαλοκρηπίδας, η οποία αποτελεί ένα από τα αλληλένδετα ζητήματα του Αιγαίου. Η Τουρκία τονίζει τη σημασία δίκαιης λύσης με βάση τις αρχές της ευθυδικίας, όπως ορίζονται από τη σχετική διεθνή νομολογία. Τα θαλάσσια σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας δεν έχουν πλήρως οριοθετηθεί, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες. Κατά συνέπεια, τα όρια των χωρικών υδάτων μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας δεν αποτυπώνονται.

Υπάρχουν πολυάριθμα μικρά νησιά, νησίδες και βράχοι στο Αιγαίο των οποίων η κυριότητα δεν παραχωρήθηκε στην Ελλάδα με διεθνείς συνθήκες. Τα περισσότερα από αυτά δεν μπορούν να υποστηρίξουν ανθρώπινη κατοίκηση και δεν διαθέτουν οικονομική ζωή. Στις θαλάσσιες περιοχές όπου υπάρχουν τέτοια χαρακτηριστικά, τα θαλάσσια σύνορα αποτυπώνουν μόνο τα χωρικά ύδατα της ξηράς και δεν αντανακλούν κατ’ ανάγκην τα όρια κυριαρχίας. Τέτοια όρια δεν μπορούν να θεωρηθούν ως αποδοχή ή υποχώρηση σε οποιαδήποτε αξίωση κυριαρχίας. Επιπλέον, το πλευρικό θαλάσσιο σύνορο μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας δεν έχει πλήρως οριοθετηθεί, παρά τις κατά καιρούς προσπάθειες. Συνεπώς, δεν απεικονίζεται.

Το νομικό καθεστώς των Τουρκικών Στενών, που περιλαμβάνουν τα Στενά του Βοσπόρου, τη Θάλασσα του Μαρμαρά και τα Δαρδανέλλια, διέπεται κυρίως από τη Συνθήκη του Μοντρέ του 1936 για το Καθεστώς των Στενών. Η συνθήκη παρέχει στην Τουρκία τον έλεγχο των Στενών και ρυθμίζει τη διέλευση πολεμικών και εμπορικών πλοίων, εξασφαλίζοντας την ελεύθερη ναυσιπλοΐα των εμπορικών πλοίων σε καιρό ειρήνης, ενώ επιτρέπει στην Τουρκία να περιορίζει τη διέλευση πολεμικών πλοίων υπό ορισμένες συνθήκες. Η Θάλασσα του Μαρμαρά, η οποία βρίσκεται εξ ολοκλήρου εντός της τουρκικής επικράτειας και συνδέει τη Μαύρη Θάλασσα με το Αιγαίο, θεωρείται εσωτερική θάλασσα σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Ως εσωτερική θάλασσα, η Τουρκία ασκεί πλήρη κυριαρχία στη Θάλασσα του Μαρμαρά.

Πατήστε κάτω από τον χάρτη το -/+ για σμίκρυνση / μεγέθυνση του χάρτη.