Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου*.
Η αντεπίθεση της Ουκρανίας διανύει τώρα τη δεύτερη εβδομάδα της. Το σχήμα της σταδιακά γίνεται πιο ξεκάθαρο. Ένας άξονας δείχνει ανατολικά, στην περιοχή γύρω από την αιματηρά αμφισβητούμενη πόλη Bakhmut και στην επαρχία Luhansk. Ένας νέος στοχεύει νότια και νοτιοανατολικά από τη Velyka Novosilka και το Vuhledar στην επαρχία του Ντόνετσκ. Και ένας τρίτος έχει ανοίξει στο νότο, όπου τα ουκρανικά στρατεύματα μάχονται νότια γύρω από την πόλη Orikhiv στην επαρχία Zaporizhia, η οποία αποτελεί το κεντρικό τμήμα της μεγάλης γραμμής του μετώπου του πολέμου. Κάνουν πρόοδο, αλλά καμία από τις δύο πλευρές δεν έχει εμπλέξει τις εφεδρείες της και η πιο σημαντική μάχη μπορεί να μην συμβεί για άλλη μια εβδομάδα ακόμη.
Η προώθηση στο Ντόνετσκ φαίνεται μέχρι στιγμής να ήταν η πιο επιτυχημένη. Η Ουκρανία χρησιμοποίησε επτά ταξιαρχίες κοντά στη Velyka Novosilka για να απελευθερώσει περίπου 60 τετραγωνικά χιλιόμετρα εδάφους μέσα σε τέσσερις ημέρες. Αυτό περιελάμβανε ένα σύμπλεγμα χωριών που αγκάλιαζαν τον ποταμό Mokri Yaly, συμπεριλαμβανομένου του Blahodatne, που απελευθερώθηκε στις 11 Ιουνίου. Στο Storozheve, όπου φωτογραφίες δείχνουν πεζοναύτες να περπατούν στο χωριό και να κραδαίνουν μια ουκρανική σημαία στο κέντρο. και Makarivka στα νότια. Τα μικροσκοπικά χωριά Urozhaine και Staromaiorske μπορεί να είναι τα επόμενα.
Αυτή η πρόοδος έρχεται σε αντίθεση με τις λιγότερο ενθαρρυντικές ειδήσεις από μια άλλη επιχείρηση που λαμβάνει χώρα νοτιότερα και δυτικότερα, στην περιοχή Zaporizhia. Οι ολομέτωπες μάχες κατά μήκος του άξονα Orikhiv-Tokmak ήταν σκληρές, με την Ουκρανία να έχει σημαντικές απώλειες σε τεθωρακισμένα και προσωπικό. Εικόνες που δημοσίευσε η Ρωσία έδειχναν γερμανικά άρματα μάχης Leopard και αμερικανικά τεθωρακισμένα οχήματα Bradley πιασμένα σε ναρκοπέδια και χτυπημένα από πυροβολικό. Η Ρωσία έχει επίσης απώλειες. Σε μια συνάντηση με Ρώσους στρατιωτικούς μπλόγκερς στις 13 Ιουνίου, ο Βλαντιμίρ Πούτιν, πρόεδρος της Ρωσίας, είπε ότι η Ρωσία έχασε 54 άρματα μάχης κατά τη διάρκεια της ουκρανικής επίθεσης.
Η κλίμακα της ανάπτυξης κατά μήκος του άξονα Tokmak και ο στρατηγικός ρόλος της πόλης τόσο ως σιδηροδρομικός κόμβος όσο και ως πύλη για το χτύπημα στον κεντρικό δρόμο της Ρωσίας προς την Κριμαία, υποδηλώνουν ότι μπορεί να εξελιχθεί στην κύρια επίθεση. Ωστόσο, οι περισσότερες από τις επιθέσεις μέχρι στιγμής έχουν πραγματοποιηθεί με ουκρανικές μονάδες που βρίσκονταν ήδη στη θέση τους και στοχεύουν στον εντοπισμό αδυναμιών στη ρωσική γραμμή, αντί να εισχωρήσουν με συντριπτική δύναμη. Η αντεπίθεση έχει ξεκάθαρα ξεκινήσει, αλλά δεν νομίζω ότι είναι η κύρια αντεπίθεση. Όταν δούμε μεγάλους, τεθωρακισμένους σχηματισμούς να εντάσσονται στην επίθεση, τότε νομίζω ότι θα ξέρουμε ότι η κύρια αντεπίθεση έχει πραγματικά ξεκινήσει.
Η Ουκρανία πιστεύεται ότι έχει ρίξει μόνο μερικές ταξιαρχίες στη Ζαπορίζια μέχρι στιγμής. Δεν έχει δεσμεύσει τις κύριες δυνάμεις της και οι Ρώσοι δεν έχουν δεσμεύσει τις κύριες δυνάμεις τους. Η Ρωσία ενισχύει αυτό που οι στρατιωτικοί αποκαλούμε άμυνα σε βάθος για την επιστροφή σε πιο ευνοϊκό έδαφος προς τα πίσω. Και οι δύο πλευρές εμπλέκονται σε ένα «παιχνίδι σκακιού» για να εμπλέξουν η μία τις εφεδρείες της άλλης.
Η άμεση προτεραιότητα της Ουκρανίας είναι η μείωση της ρωσικής υπεροχής στο πυροβολικό στοχεύοντας τις πυροβολαρχίες της με πυρά μεγάλης εμβέλειας. Η ανάλυση του Economist των δεδομένων από τους υπέρυθρους δορυφόρους της NASA δείχνει ασυνήθιστα έντονη δραστηριότητα πυρκαγιάς στη νότια Ουκρανία. Ρώσοι στρατιωτικοί μπλόγκερς αναφέρουν ότι ένα χτύπημα είχε σκοτώσει τον υποστράτηγο Σεργκέι Γκοριάτσεφ, τον αρχηγό του επιτελείου του 35ου Στρατού Συνδυασμένων Όπλων της Ρωσίας, τον πρώτο Ρώσο στρατηγό που σκοτώθηκε εδώ και έναν χρόνο.
Η αεροπορία παίζει σημαντικό ρόλο. Χρησιμοποιείται πλέον στον τομέα της Zaporizhia περισσότερο από ό,τι έχει αναπτυχθεί οποιαδήποτε άλλη στιγμή από τα πρώτα στάδια του πολέμου. Τα ρωσικά επιθετικά ελικόπτερα αποδεικνύονται ιδιαίτερος κίνδυνος. Οι ρωσικές αεροπορικές επιδρομές αναγκάζουν την Ουκρανία να προωθήσει τα σπάνια συστήματα αεράμυνας της. Αυτά τα συστήματα μπορούν στη συνέχεια να χτυπηθούν από τα επιθετικά drones Lancet της Ρωσίας και τους χειριστές τους που στοχοποιούνται από Ρώσους ελεύθερους σκοπευτές.
Εκτός από τα drones κρούσης Lancet, ικανά να καταστρέψουν άρματα μάχης και συστήματα πυροβολικού, οι ρωσικές δυνάμεις έχουν αποκτήσει σημαντικό αριθμό εμπορικών κινεζικών drones.
Μια απροσδόκητη μεταβλητή θα μπορούσε να είναι η κατάσταση στις πλημμυρισμένες πεδιάδες του Kherson. Η κατάρρευση του φράγματος Nova Kakhovka στις 6 Ιουνίου προκάλεσε μια ανθρωπιστική καταστροφή. Επίσης ανέτρεψε τα ουκρανικά σχέδια. Η καταστροφή της γέφυρας δίπλα στο φράγμα επέτρεψε στη Ρωσία να μεταφέρει ορισμένες μονάδες από τη Χερσώνα στη Ζαπορίζια, ένα πιθανό κίνητρο για την καταστροφή του φράγματος. Η κατάρρευσή του είναι σχεδόν βέβαιο ότι τερματίζει κάθε διέλευση με βαρύ οπλισμό. Οι πλημμύρες βέβαια παρέσυραν τα ρωσικά αμυντικά έργα στην ανατολική πλευρά του Δνείπερου και αυτό δημιούργησε ευκαιρίες για τις Ουκρανικές δυνάμεις. Οι συνθήκες είναι αναμφισβήτητα καλύτερες για μια περιορισμένη επίθεση με ταχύπλοα και ειδικές δυνάμεις. Τα δορυφορικά δεδομένα υποδηλώνουν ότι η Ουκρανία σφυροκοπά έντονα τις ρωσικές θέσεις πέρα από τον ποταμό από την πόλη Kherson.
Δυτικοί αξιωματούχοι λένε ότι στα χαρτιά η Ουκρανία έχει ό,τι χρειάζεται για να κάνει σημαντικές προόδους, αρκετά για να θέσει τις ρωσικές χερσαίες μεταφορές προς την Κριμαία εντός της εμβέλειας των πυραύλων της και τις ρωσικές θαλάσσιες μεταφορές στην Αζοφική Θάλασσα εντός της εμβέλειας των αντιπλοϊκών πυραύλων Κρουζ. Όμως αυτό θα απαιτήσει τύχη από την πλευρά των Ουκρανών και γκάφες από την πλευρά των Ρώσων. Η φύση θα μπορούσε επίσης να παίξει ρόλο. Προβλέπεται βροχή για το μεγαλύτερο μέρος της επόμενης εβδομάδας, η οποία μπορεί να καθυστερήσει ορισμένες από τις προόδους της Ουκρανίας, ενώ δυσκολεύει επίσης τις ρωσικές αεροπορικές επιχειρήσεις και τις αναγνωρίσεις. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι οι ουκρανικές μονάδες να εγκλωβιστούν σε ρωσικούς θύλακες πυρών, σε τμήματα εδάφους που καλύπτονται από ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυροβολικό, καθώς διασπούν τις ρωσικές αμυντικές τοποθεσίες, οι οποίες περιλαμβάνουν πολλές γραμμές χαρακωμάτων, οχυρώσεων και ναρκοπεδίων.
Αυτές οι αμυντικές τοποθεσίες είναι απίθανο να διασπαστούν μέχρι την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου. Παρά την προέλαση της Ουκρανίας νότια από τη Velyka Novosilka στο Ντόνετσκ, είναι ακόμα περίπου 20 χιλιόμετρα μακριά, οδικώς, μέχρι την πρώτη σοβαρή γραμμή προετοιμασμένης ρωσικής άμυνας. Στη Zaporizhia, η πόλη Robotyne, η οποία πιθανώς σηματοδοτεί την πιο απομακρυσμένη έκταση της προέλασης της Ουκρανίας, απέχει ακόμα 10 χιλιόμετρα από την άμυνα ανατολής-δύσης που διασχίζει τα χωριά Ilchenkove και Solodka Balka προς τα νότια. Το Tokmak, που περιβάλλεται από τις δικές του οχυρώσεις είναι άλλα 20 χιλιόμετρα μακριά.
Οι Ουκρανοί βαδίζουν με βάσει τον σχεδιασμό τους, έχουν επιτυχίες και έχουν διατηρήσει τη δυναμική τους. Ξεπερνούν τις προσδοκίες, αλλά η πραγματική δοκιμασία είναι μπροστά τους και πρόκειται να είναι κόλαση.
Με πληροφορίες από economist.com
* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος ΜΧ (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ. (antoniosvasileiou.gr)