Ρηματική Διακοίνωση της 27ης Μαΐου 2025 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη στον Γενικό Γραμματέα.

Του Αντώνη Βασιλείου

Ρηματική Διακοίνωση υπέβαλε την 27η Μαΐου 2025 η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη στον Γενικό Γραμματέα, με την οποία γνωστοποιεί την επίσημη δήλωση του Κράτους της Λιβύης σχετικά με τα εξωτερικά όρια της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο Θάλασσα, συνοδευόμενη από έναν λεπτομερή οδηγό συντεταγμένων και χάρτου, βάσει των οποίων περιγράφει την επίσημη θέση της Λιβύης επί του θέματος.

Η εν λόγω ρηματική διακοίνωση καταχωρήθηκε στον ΟΗΕ την 1η Ιουλίου και δημοσιεύτηκε ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ την 15η Ιουλίου 2025.

Το κείμενο περιγράφει το Τούρκο-Λιβυκό μνημόνιο, χαρακτηρίζει παράνομη την τμηματική οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδος – Αιγύπτου, την οριοθέτηση ΑΟΖ Ελλάδος – Ιταλίας, καθώς και τις προκηρύξεις των θαλασσίων οικοπέδων από την Ελλάδα νοτίως και ΝΔ της Κρήτης. Ακόμη δεν αφήνει εκτός, ούτε τον Ελληνικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ούτε τα θαλάσσια πάρκα.

Στον χάρτη στον οποίο θεωρεί εσωτερικά ύδατα τον κόλπο της Σύρτης, τον οποίο κλείνει παρανόμως και όχι σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας, προβλέπει Χωρικά Ύδατα 12 ν.μ, Συνορεύουσα Ζώνη 24 ν.μ., Ζώνη προστασίας Αλιείας πλάτους 62 ν.μ. και επεκτείνει τα θαλάσσια όρια μέχρι τη μέση γραμμή την οποία υπολογίζει από την Πελοπόννησο, αγνοώντας την επήρεια της Κρήτης και της Γαύδου!!!

Η φρασεολογία του κειμένου αντικατοπτρίζει ακριβώς την φρασεολογία που χρησιμοποιεί η Τουρκία και προφανώς είναι σίγουρο ότι ο συντάκτης αυτού του εγγράφου είναι το τουρκικό ΥΠΕΞ.

Ακολουθεί το κείμενο της Ρηματικής Διακοίνωσης και του συνημμένου παραρτήματος σε μετάφραση Αντώνη Βασιλείου.

Εβδομηκοστή ένατη σύνοδος
Θέμα ημερήσιας διάταξης 75
Ωκεανοί και το Δίκαιο της Θάλασσας

Ρηματική διακοίνωση με ημερομηνία 27 Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Κράτους της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη έχει την τιμή να διαβιβάσει δια του παρόντος την επίσημη δήλωση του Κράτους της Λιβύης σχετικά με τα εξωτερικά όρια της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας στη Μεσόγειο Θάλασσα, συνοδευόμενη από έναν λεπτομερή οδηγό βάσει χαρτών που περιγράφει την επίσημη θέση της Λιβύης επί του θέματος (βλέπε παράρτημα).

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία του Κράτους της Λιβύης έχει επίσης την τιμή να ζητήσει ευγενικά τη διανομή της παρούσας ρηματικής διακοίνωσης και του παραρτήματός της ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, υπό το θέμα ημερήσιας διάταξης 75.

Παράρτημα της ρηματικής διακοίνωσης με ημερομηνία 27 Μαΐου 2025 της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα

Σε συνέχεια της επιστολής της 29ης Μαρτίου 2005 από τον επιτετραμμένο της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβυκής Αραβικής Τζαμαχιρίας προς τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ (A/60/68), της επιστολής της 26ης Δεκεμβρίου 2019 (A/74/634), της επιστολής της 9ης Δεκεμβρίου 2022 από τους Μόνιμους Αντιπροσώπους της Λιβύης και της Τουρκίας (A/77/646–S/2022/936), της ρηματικής διακοίνωσης της 25ης Ιανουαρίου 2023 (A/77/716), της ρηματικής διακοίνωσης της 13ης Φεβρουαρίου 2023 (A/77/742) και της ρηματικής διακοίνωσης της 5ης Δεκεμβρίου 2023 (A/78/672), θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας στα εξής:

Η Λιβύη και η Τουρκία υπέγραψαν Μνημόνιο Κατανόησης για την οριοθέτηση των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο Θάλασσα στις 27 Νοεμβρίου 2019. Το εν λόγω Μνημόνιο καταχωρήθηκε δεόντως στη Γραμματεία των Ηνωμένων Εθνών στις 11 Δεκεμβρίου 2019 σύμφωνα με το Άρθρο 102 του Καταστατικού Χάρτη και αποτελεί δίκαιη λύση βασισμένη στο διεθνές δίκαιο. Ούτε η Ελλάδα ούτε η Αίγυπτος δικαιούνται κυριαρχικά δικαιώματα στις θαλάσσιες περιοχές που οριοθετήθηκαν μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας.
Η Λιβύη θεωρεί την Συμφωνία του 2020 μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου για την οριοθέτηση αποκλειστικών οικονομικών ζωνών άκυρη και ανίσχυρη, καθώς αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας και ιδίως στην αρχή της ευθυδικίας.
Οι προσπάθειες της Ελλάδας και της Αιγύπτου για έκδοση αδειών υδρογονανθράκων το 2014, το 2021 και πιο πρόσφατα τον Απρίλιο του 2024, όπως η έγκριση ερευνών νότια της Κρήτης, παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης στη Μεσόγειο. Η Ελλάδα διεξάγει μονομερώς ερευνητικές και γεωτρητικές δραστηριότητες στις αποκαλούμενες «θαλάσσιες παραχωρήσεις» από τις 26 Νοεμβρίου 2022, αγνοώντας εντελώς τα δικαιώματα της Λιβύης και παραβιάζοντας τους καθιερωμένους κανόνες και πρακτικές του διεθνούς δικαίου.
Τμήματα του Χωροταξικού Σχεδίου Θαλάσσιας Χρήσης (ΧΣΘ) της Ελλάδας, όπως δηλώθηκαν από τα Υπουργεία Εξωτερικών και Περιβάλλοντος & Ενέργειας της Ελλάδας στις 16 Απριλίου 2025, παραβιάζουν περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας της Λιβύης. Ιδίως, τμήματα του νότιου μέρους του χάρτη του ΧΣΘ της Ελλάδας υπεισέρχονται στην υφαλοκρηπίδα της Λιβύης, όπου η Λιβύη έχει ipso facto και ab initio κυριαρχικά δικαιώματα και δικαιοδοσία σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Το ΧΣΘ της Ελλάδας δεν θα έχει καμία νομική ισχύ έναντι της Λιβύης.
Η Ελλάδα κήρυξε Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) στο Ιόνιο Πέλαγος στις 17 Απριλίου 2025 μέσω της Εφημερίδας της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 59), η οποία επεκτείνεται στην υφαλοκρηπίδα της Λιβύης. Το νότιο όριο της ελληνικής ΑΟΖ δεν είναι ίσο σε απόσταση από τις ακτές της Λιβύης και της Ελλάδας, και ως εκ τούτου η εν λόγω ανακήρυξη είναι παράνομη στον βαθμό που παραβλέπει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης.

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο, τα κράτη ενθαρρύνονται να καταλήγουν σε προσωρινές διευθετήσεις πρακτικής φύσεως και να αποφεύγουν ενέργειες που θα μπορούσαν να παρεμποδίσουν την τελική συμφωνία. Επομένως, η μονομερής ανακήρυξη ελληνικής ΑΟΖ στο Ιόνιο, κατά παράβαση της λιβυκής υφαλοκρηπίδας, αντίκειται στις καθιερωμένες αρχές του διεθνούς ναυτικού δικαίου.

Η Λιβύη απορρίπτει πλήρως τις παράνομες και μαξιμαλιστικές διεκδικήσεις θαλασσίων ορίων από Ελλάδα και Αίγυπτο, καθώς και τις αντίστοιχες παραχωρήσεις εξερεύνησης υδρογονανθράκων.

Η Λιβύη διατηρεί όλα τα νόμιμα δικαιώματά της επί των θαλάσσιων περιοχών, συμπεριλαμβανομένων του βυθού, του υπεδάφους και των υπερκείμενων υδάτων, όπως απορρέουν από το διεθνές δίκαιο.

Σε αυτό το πλαίσιο, έχω την τιμή να σας μεταφέρω την επίσημη θέση της Λιβύης για τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο (βλ. χάρτη και πίνακα συντεταγμένων στο παράρτημα).

Το θαλάσσιο σύνορο μεταξύ Λιβύης και Αιγύπτου αποτυπώνεται σύμφωνα με τη ρηματική διακοίνωση της 13ης Φεβρουαρίου 2023 (A/77/742), η οποία καταχώρησε τα ανατολικά όρια της λιβυκής θαλάσσιας δικαιοδοσίας στα Ηνωμένα Έθνη.

Η Λιβύη θεωρεί ότι το θαλάσσιο σύνορο με την Ελλάδα πρέπει να αντικατοπτρίζει τη μέση γραμμή μεταξύ των ηπειρωτικών ακτών. Δεν υπάρχει αυτόματη παραχώρηση πλήρους θαλάσσιας δικαιοδοσίας σε νησιά, ιδιαίτερα όταν αυτά παραμορφώνουν τη δίκαιη οριοθέτηση. Η σχετική χάραξη θα πρέπει επίσης να σέβεται την εθνική νομοθεσία της Λιβύης και το Μνημόνιο Κατανόησης του 2019 μεταξύ Λιβύης και Τουρκίας.

Σύμφωνα με τις συντεταγμένες, τα βόρεια όρια της υφαλοκρηπίδας της Λιβύης ξεκινούν από τα σημεία Β και Α (ανατολικό και δυτικό σημείο της συμφωνίας με την Τουρκία του 2019), και συνεχίζουν προς τα σημεία 1 έως 12 (μέση γραμμή με Ελλάδα), 12 έως 17 (μέση γραμμή με Ιταλία και Κόλπο της Σύρτης), 17 έως 28 (σύμφωνα με την απόφαση του ΔΔΧ το 1985 για Λιβύη – Μάλτα), και από 30 έως 32 (σύμφωνα με την απόφαση του ΔΔΧ το 1982 για Λιβύη – Τυνησία).

Διαθέτοντας ab initio και ipso facto κυριαρχικά δικαιώματα, η Λιβύη θεωρεί ότι τα θαλάσσια σύνορα πρέπει να καθορίζονται μέσω διαλόγου και διαπραγματεύσεων στη βάση της ευθυδικίας και του διεθνούς δικαίου. Ειρηνικά μέσα όπως προβλέπονται στο Άρθρο 33 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, περιλαμβανομένου του Διεθνούς Δικαστηρίου (ICJ), πρέπει να εφαρμόζονται κατόπιν αμοιβαίας συμφωνίας.

Η Λιβύη είναι έτοιμη να διαπραγματευτεί με όλα τα γειτονικά παράκτια κράτη με πνεύμα σεβασμού των δικαιωμάτων όλων των μερών.

Με το ίδιο πνεύμα, η Λιβύη καλεί την Αίγυπτο και την Ελλάδα να αναστείλουν όλες τις άδειες και δραστηριότητες υδρογονανθράκων στις επίμαχες περιοχές μέχρι την επίλυση των συνοριακών διαφορών μέσω διαπραγματεύσεων και έγκυρων συμφωνιών.

Παρακαλώ όπως η παρούσα επιστολή και το παράρτημά της κυκλοφορήσουν ως έγγραφα της Γενικής Συνέλευσης υπό τα θέματα ημερήσιας διάταξης 34, 75(α) και 103, και δημοσιευθούν στην ιστοσελίδα της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Θεμάτων και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Πίνακας Συντεταγμένων.