Του Αντώνη Βασιλείου
Είναι δύσκολο να πούμε με βεβαιότητα, αλλά οι πιθανότητες του Ντόναλντ Τράμπ να πάρει το Νόμπελ Ειρήνης θεωρούνται πολύ περιορισμένες από πολλούς αναλυτές. Ας δούμε τους υπέρ και κατά βασικούς λόγους :
Πράγματα που ενισχύουν την υποψηφιότητα του :
- Υποψηφιότητα και υποστήριξη.
Ο Τράμπ έχει ήδη λάβει προτάσεις για το Νόμπελ Ειρήνης για τα έργα του στη Μέση Ανατολή και σε διεθνείς συμφωνίες. Κάποιες χώρες (π.χ. Καμπότζη) τον έχουν επίσημα προτείνει.
- Διπλωματικά βήματα και συμφωνίες.
Έχει προσπαθήσει να μεσολαβήσει σε εμπόλεμες ζώνες, όπως στη Μέση Ανατολή, και να προωθήσει συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός. Επίσης, σε στοιχήματα (betting markets) του έχει αποδοθεί σχετικά υψηλή πιθανότητα, κάτι που δείχνει ότι ορισμένοι τον θεωρούν «μοναδική περίπτωση» στην κούρσα.
- Ιστορικό «έκπληξης» στο Νόμπελ.
Το Νόμπελ Ειρήνης έχει δώσει το βραβείο σε προσωπικότητες με αμφιλεγόμενο έργο στο παρελθόν. Πολλές φορές η επιτροπή υιοθετεί πιο συμβολικές επιλογές, επιβραβεύοντας πρωτοβουλίες που έχουν μεγάλο διεθνές αντίκτυπο παρά το γεγονός ότι δεν είναι «τέλειες».
Εμπόδια και παράγοντες που μειώνουν τις πιθανότητες :
- Προηγούμενες ενέργειες και πολιτικές του.
Πολλές από τις πολιτικές του, όπως αποχώρηση των ΗΠΑ από διεθνείς οργανισμούς (π.χ. WHO, UNESCO) και προστριβές με διεθνή θεσμικά όργανα, θεωρούνται αντίθετες προς την ιδέα της διεθνούς συνεργασίας και ειρήνης. Επιπλέον, έχει ασκήσει σκληρή ρητορική και περιοριστικές πολιτικές σε ορισμένα ζητήματα, κάτι που προσκρούει στις αξίες που το βραβείο συχνά εκπροσωπεί.
- Επιτροπή και ανεξαρτησία.
Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ θεωρείται ότι αποφεύγει την επηρεασμό από δημόσιες εκστρατείες ή πολιτικές πιέσεις. Η ανοιχτή επιδίωξη του Τράμπ για το βραβείο μπορεί να αντιληφθεί ως πολιτική ενέργεια παρά ως ταπεινή αναγνώριση.
- Απαιτείται διάρκεια και συνέπεια.
Το Νόμπελ συχνά αποδίδει βραβεία σε έργα που έχουν σταθερή, μακροχρόνια επίδραση στην ειρήνη και στις διεθνείς σχέσεις, όχι μόνο σε βραχυπρόθεσμες συμφωνίες. Αρκετές από τις συμφωνίες που προβάλλει ο ίδιος ο Τράμπ είναι εύθραυστες ή αμφισβητούμενες.
- Αντιδράσεις και αντίθεση.
Πολλοί διεθνείς αναλυτές, ιστορικοί του Νόμπελ και ειδικοί στους θεσμούς εκφράζουν έντονη αμφισβήτηση για την καταλληλόλητα του για το βραβείο.
Συμπέρασμα (εκτίμηση)
Με βάση τα παραπάνω, η πιθανότητα να τιμηθεί ο Τραμπ με το Νόμπελ Ειρήνης δεν είναι μηδενική, αλλά θεωρείται πολύ μικρή. Οι πιο πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι υπάρχουν πιο «ασφαλείς» ή «συμβολικές» υποψηφιότητες όπως οργανισμοί ανθρωπιστικής δράσης, θεσμοί δημοκρατίας ή άτομα που εργάζονται χρόνια σε κρίσιμες περιοχές.
Κυριακή κοντή γιορτή λέει ο λαός μας. Το Νόμπελ Ειρήνης για το 2025 ανακοινώνεται στις 10 Οκτωβρίου 2025 και η τελετή απονομής γίνεται στις 10 Δεκεμβρίου 2025 στο Όσλο.