Επιστολή επέδωσε η Ελλάδα στις 3 Σεπτεμβρίου με τη μορφή ρηματικής διακοίνωσης προς τον ΟΗΕ σε απάντηση της επιστολής που είχε απευθύνει η Λιβύη προς τον ΟΗΕ, στις 27 Μαΐου, όπου εκφράζονταν οι διεκδικήσεις της σε βάρος της Ελλάδας, όπως έχουν καταγραφεί στο Τουρκολιβυκό Μνημόνιο (ΕΔΩ).
Η ελληνική επιστολή απορρίπτει τους ισχυρισμούς της Λιβύης για το Τουρκολιβυκό Μνημόνιο, επισημαίνοντας, ότι Λιβύη και Τουρκία δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα λόγω της ύπαρξης των ελληνικών νησιών.
Παρατίθετε η Ελληνική Ρηματική Διακοίνωση σε μετάφραση Αντώνη Βασιλείου:
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη έχει την τιμή να κοινοποιήσει τα εξής σχετικά με τη σημείωση της 27ης Μαΐου 2025 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη, η οποία απευθύνεται στον Γενικό Γραμματέα (A/79/916).
Α. Πρώτον, η Ελλάδα απορρίπτει τον ισχυρισμό της Λιβύης ότι το «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας – Κράτους της Λιβύης και της Κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας για τον Καθορισμό των Θαλασσίων Περιοχών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο», που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019, «αποτελεί μια δίκαιη λύση που επιτεύχθηκε βάσει του διεθνούς δικαίου». Τα δύο κράτη δεν έχουν κοινά θαλάσσια σύνορα εξαιτίας της παρουσίας πολλών ελληνικών νησιών, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης και των νησιών του Δωδεκανήσου. Το μνημόνιο αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των ελληνικών νησιών και έτσι επιχειρεί την αναδιαμόρφωση της γεωγραφίας στην ανατολική Μεσόγειο. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία παραπέμπει, σχετικά με το ζήτημα αυτό, στην επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2019 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα, η οποία επισυνάπτεται στην επιστολή της 14ης Φεβρουαρίου 2020 (A/74/706), καθώς και στις επιστολές των Μόνιμων Αντιπροσώπων της ημερομηνίας 19 Μαρτίου 2020 (A/74/758), 20 Απριλίου 2020 (A/74/819), 1 Ιουνίου 2020 (A/74/872), 29 Σεπτεμβρίου 2020 (A/75/375-S/2020/958), 17 Νοεμβρίου 2022 (A/77/604), 24 Απριλίου 2023 (A/77/865) και 17 Ιανουαρίου 2024 (A/78/718), καθώς και στις σημειώσεις της ημερομηνίας 2 Σεπτεμβρίου 2020 (A/74/1006) και 5 Αυγούστου 2025 (A/79/983).
Β. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία απορρίπτει επίσης τους ισχυρισμούς της Λιβύης κατά της Συμφωνίας μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου για τον καθορισμό των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών μεταξύ των δύο κρατών, η οποία υπογράφηκε στο Κάϊρο στις 6 Αυγούστου 2020. Η συμφωνία αυτή έχει συναφθεί μεταξύ κρατών με απέναντι ακτές και είναι πλήρως σύμφωνη με τις σχετικές διατάξεις της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας, όπως έχει ήδη επισημανθεί στη σημείωση της 2ας Σεπτεμβρίου 2020 (A/74/1006), καθώς και στην επιστολή της 29ης Σεπτεμβρίου 2020 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας προς τον Γενικό Γραμματέα (A/75/375-S/2020/958). Ο ισχυρισμός της Λιβύης ότι η συμφωνία αυτή είναι «ασύμβατη … με την αρχή της ισότητας», ενώ ταυτόχρονα παρουσιάζει ως «δίκαιο» το Τούρκο-Λιβυκό Μνημόνιο Κατανόησης, είναι αβάσιμος και αντίθετος προς τη Σύμβαση και την πρακτική του θαλάσσιου καθορισμού.
Γ. Οι ισχυρισμοί της Λιβύης αναφορικά με την πρόσφατη ανακοίνωση της Ελλάδας για διεθνή πρόσκληση υποβολής προσφορών για τη χορήγηση και χρήση αδειών για την εξερεύνηση και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Κρήτης, καθώς και αναφορικά με τις ήδη χορηγηθείσες άδειες και τις σχετικές έρευνες στις θαλάσσιες περιοχές νοτιοδυτικά και δυτικά της Κρήτης, στερούνται νομικής βάσης και αγνοούν το γεγονός ότι οι ανωτέρω περιοχές βρίσκονται αποκλειστικά εντός της ελληνικής δικαιοδοσίας. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία επιθυμεί να επαναλάβει, ως προς τούτο, τη θέση της Ελλάδας όπως εκτίθεται στη σημείωσή της της 5ης Αυγούστου 2025 (A/79/983).
Δ. Σχετικά με το ζήτημα του θαλάσσιου χωροταξικού σχεδιασμού, μέσω της Υπουργικής Απόφασης αριθ. 43090/574 του Υπουργού και του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας της Ελληνικής Δημοκρατίας, ημερομηνίας 17 Απριλίου 2025, έχει οριστεί η δημιουργία τεσσάρων θαλάσσιων χωρικών μονάδων στις θαλάσσιες περιοχές στις οποίες ασκεί κυριαρχία, κυριαρχικά δικαιώματα ή δικαιοδοσία. Ο ορισμός αυτός έγινε για την θέσπιση θαλάσσιων χωροταξικών σχεδίων ως εκπλήρωση των υποχρεώσεων της Ελλάδας δυνάμει της Οδηγίας 2014/89/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 23ης Ιουλίου 2014.
Όπως είναι φανερό από τον πίνακα συμβόλων του χάρτη που επισυνάπτεται (στα ελληνικά και αγγλικά) στην προαναφερόμενη Υπουργική Απόφαση, τα νότια όρια των θαλάσσιων χωρικών μονάδων 3 και 4, καθώς και το νοτιοδυτικό όριο της θαλάσσιας χωρικής μονάδας 4, είναι τα όρια της υφαλοκρηπίδας/αποκλειστικής οικονομικής ζώνης της Ελληνικής Δημοκρατίας στην περιοχή, όπως προσδιορίζονται σύμφωνα με τη Συμφωνία μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου για τον καθορισμό των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών μεταξύ των δύο κρατών, που υπογράφηκε στο Κάϊρο στις 6 Αυγούστου 2020, καθώς και τις Συμφωνίες μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ιταλικής Δημοκρατίας για τον καθορισμό των αντίστοιχων υφαλοκρηπίδων και θαλάσσιων ζωνών, οι οποίες υπογράφηκαν στην Αθήνα στις 24 Μαΐου 1977 και στις 9 Ιουνίου 2020, αντίστοιχα. Για τη θαλάσσια περιοχή όπου ακόμη δεν υπάρχει συμφωνία οριοθέτησης, τα σχετικά όρια προσδιορίζονται με τη μέση γραμμή όπως περιγράφεται στο άρθρο 2(1) του Νόμου αριθ. 2289/1995, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 156(1) του Νόμου αριθ. 4001/2011 (ΦΕΚ 179/A/22.8.2011). Η Ελλάδα έχει επανειλημμένως ενημερώσει τα Ηνωμένα Έθνη για το γεγονός αυτό, όπως επισημαίνεται στην επιστολή της 29ης Σεπτεμβρίου 2020 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας προς τον Γενικό Γραμματέα (A/75/375-S/2020/958). Σε αυτό το πλαίσιο, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία υπογραμμίζει ότι από τον πίνακα συμβόλων του χάρτη που επισυνάπτεται στην προαναφερόμενη Υπουργική Απόφαση, είναι σαφές ότι η μέση γραμμή ορίζει τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας «μέχρι την ολοκλήρωση συμφωνιών οριοθέτησης με τα γειτονικά κράτη των οποίων οι ακτές είναι απέναντι ή γειτονικές προς την Ελλάδα.»
Με βάση τα ανωτέρω, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία τονίζει ότι οι νότιες θαλάσσιες χωρικές μονάδες, δηλαδή οι θαλάσσιες χωρικές μονάδες 3 και 4, έχουν συνταχθεί πλήρως σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Ως εκ τούτου, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία απορρίπτει τον ισχυρισμό της Λιβύης ότι ορισμένες περιοχές στο νότιο τμήμα του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδίου της Ελλάδας παραβιάζουν τα θαλάσσια δικαιοδοτικά όρια της Λιβύης στη Μεσόγειο.
Ε. Σχετικά με την πρόσφατη ανακήρυξη από την Ελλάδα αποκλειστικής οικονομικής ζώνης στην περιοχή του Ιονίου Πελάγους, των Ιονίων Νήσων και έως τον ακρωτήριο Ταίναρο στην Πελοπόννησο, μέσω του Προεδρικού Διατάγματος αριθ. 33/2025 (ΦΕΚ 59/A/17.04.2025), η Μόνιμη Αντιπροσωπεία επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι ο ισχυρισμός της Λιβύης ότι αυτή η ζώνη επεκτείνεται στην υφαλοκρηπίδα της είναι εντελώς αβάσιμος. Ιδιαίτερα, όσον αφορά τη θέση της Λιβύης ότι το νότιο όριο αυτής της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης δεν είναι ισοδύναμο από τις κύριες ακτές της Λιβύης και της Ελλάδας, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία επισημαίνει τα εξής: το νότιο όριο αυτό, που εκτείνεται μεταξύ του σημείου 16 του νοτιοδυτικού ορίου της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης (το οποίο συμπίπτει με το σημείο 16 της οριογραμμής μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Ιταλικής Δημοκρατίας, όπως προσδιορίζεται στις ανωτέρω αναφερόμενες Συμφωνίες μεταξύ της Ελλάδας και της Ιταλίας για την οριοθέτηση), και του σημείου 16-Α στο ακρωτήριο Ταίναρο της Πελοποννήσου, βρίσκεται εντός περιοχής αποκλειστικής ελληνικής δικαιοδοσίας, μακριά και βορειότερα της ισοδύναμης γραμμής μεταξύ των ακτών της Λιβύης και της Ελλάδας σε αυτή τη θαλάσσια περιοχή.
Σχετικά ειδικότερα με την αναφορά στη σημείωση της Λιβύης στη γραμμή ισοδυναμίας μεταξύ «των κύριων ακτών της Λιβύης και της Ελλάδας», η Μόνιμη Αντιπροσωπεία υπογραμμίζει ότι η Ελλάδα απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η ισοδυναμία πρέπει να υπολογίζεται «από τις κύριες ακτές της Λιβύης και της Ελλάδας». Η Ελλάδα θέλει να τονίσει ότι, σύμφωνα με το άρθρο 121 της Σύμβασης, το οποίο αντικατοπτρίζει το εθιμικό διεθνές δίκαιο, όλα τα ελληνικά νησιά απολαμβάνουν θαλάσσιες ζώνες με τον ίδιο τρόπο όπως και η ξηρά. Επομένως, οποιαδήποτε γραμμή ισοδυναμίας μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης πρέπει να σχεδιάζεται λαμβάνοντας υπόψη τις βάσεις στα σχετικά ελληνικά νησιά.
ΣΤ. Σχετικά με την «επίσημη θέση της Λιβύης όσον αφορά τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο», καθώς και τις συναφείς συντεταγμένες και χάρτη που περιλαμβάνονται στην επισύναψη της σημείωσης της Λιβύης και που υποτίθεται ότι ορίζουν αυτά τα όρια, πρέπει να τονιστεί ότι όλα τα ανωτέρω σημεία ισχύουν και ότι οι αξιώσεις της Λιβύης είναι αβάσιμες και νομικά ατεκμηρίωτες.
Τα εξωτερικά όρια αυτά έχουν μετρηθεί από τις ευθείες βάσεις που καθόρισε η Λιβύη το 2005, καθώς και από μια γραμμή κλεισίματος στο Κόλπο της Σύρτης, οι οποίες όλες είναι παράνομες και μη δικαιολογήσιμες βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, για τους λόγους που αναφέρονται στην επιστολή της 17ης Ιανουαρίου 2024 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/78/718).
Το υποτιθέμενο εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας της Λιβύης είναι, μεταξύ του προτελευταίου σημείου της οριογραμμής μεταξύ Λιβύης και Αιγύπτου και του σημείου Β, ταυτόσημο με το «ανατολικό θαλάσσιο σύνορο της Λιβύης», όπως περιγράφεται στη σημείωση της Λιβύης της 13ης Φεβρουαρίου 2023 (A/77/742). Αυτό το «ανατολικό θαλάσσιο σύνορο» έχει επίσης διεκδικηθεί από τη Λιβύη βάσει του αυθαίρετου «Μνημονίου Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας – Κράτους της Λιβύης και της Δημοκρατίας της Τουρκίας για τον Καθορισμό των Θαλασσίων Περιοχών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο», που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019. Στο σημείο αυτό πρέπει να επισημανθεί ότι η Ελλάδα έχει αντιταχθεί στις διεκδικήσεις της Λιβύης σχετικά με το ανατολικό θαλάσσιο σύνορό της, στο μέτρο που αυτές παραβιάζουν τα κυριαρχικά της δικαιώματα και βασίζονται στο Μνημόνιο του 2019, μέσω επιστολών από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπό της στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα, ημερομηνίας 24 Απριλίου 2023 (A/77/865) και 17 Ιανουαρίου 2024 (A/78/718).
Αυτό το υποτιθέμενο εξωτερικό όριο είναι, μεταξύ των σημείων Β και Α, ταυτόσημο με την άκυρη γραμμή οριοθέτησης στο «Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας – Κράτους της Λιβύης και της Δημοκρατίας της Τουρκίας για τον Καθορισμό των Θαλασσίων Περιοχών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο», που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019.
Μεταξύ του σημείου Α και του σημείου 12, το υποτιθέμενο εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας της Λιβύης έχει σχεδιαστεί εντελώς αγνοώντας τα ελληνικά νησιά και τα θαλάσσια δικαιώματά τους, συμπεριλαμβανομένων αυτών εντός 12 ναυτικών μιλίων από την ακτή. Σε αυτό το σημείο, η Ελλάδα απορρίπτει για μια ακόμη φορά τον ισχυρισμό της Λιβύης ότι η μέση γραμμή πρέπει να υπολογίζεται «μεταξύ των ακτών των δύο ηπειρωτικών χωρών».
Ενόψει των ανωτέρω, η Ελλάδα απορρίπτει ως αβάσιμη και παράνομη, όσον αφορά τα κυριαρχικά της δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της, την «επίσημη θέση της Λιβύης όσον αφορά τα εξωτερικά όρια της υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο», καθώς και τις σχετικές συντεταγμένες και τον χάρτη.
Επιπλέον, η Ελλάδα έχει διαμαρτυρηθεί για τη ζώνη προστασίας αλιείας της Λιβύης που ανακηρύχθηκε το 2005 και απεικονίζεται στον προαναφερόμενο χάρτη. Η Ελλάδα παραπέμπει, αναφορικά με αυτό το ζήτημα, στην επιστολή της 24ης Απριλίου 2023 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπό της στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/77/865). Η Ελλάδα αντιτίθεται επίσης στα εξωτερικά όρια της παρακείμενης ζώνης που ανακηρύχθηκαν από τη Λιβύη το 2023 και απεικονίζονται επίσης στον προαναφερόμενο χάρτη. Η Ελλάδα παραπέμπει, αναφορικά με αυτό το ζήτημα, στην επιστολή της 17ης Ιανουαρίου 2024 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπό της στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/78/718), υπενθυμίζοντας ταυτόχρονα και τη σχετική θέση των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης όπως εκφράστηκε στη σημείωση της 29ης Νοεμβρίου 2024 από τη Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ουγγαρίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, που απευθύνεται στην Πρεσβεία της Λιβύης στις Βρυξέλλες.
Η ελληνική πλευρά επαναλαμβάνει, διατηρώντας όλα τα δικαιώματά της, την ετοιμότητά της να επανεκκινήσει τις διαπραγματεύσεις με την πλευρά της Λιβύης για τον καθορισμό των αντίστοιχων θαλάσσιων ζωνών, βάσει του διεθνούς δικαίου.
Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας θα εκτιμούσε εάν η παρούσα σημείωση μπορούσε να διανεμηθεί ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, υπό το θέμα της ημερήσιας διάταξης 75, και να δημοσιευθεί στον ιστότοπο της Υποδιεύθυνσης για τις Υποθέσεις της Θάλασσας και το Δίκαιο της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Ενημερωτικού Δελτίου για το Δίκαιο της Θάλασσας.
Ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο της επιστολής.
Loading...
Reload document 
Open in new tab