Ρηματική διακοίνωση, με ημερομηνία 5 Αυγούστου 2025, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη προς τον Γενικό Γραμματέα.

Σε απάντηση της από 20 Ιουνίου 2025 ρηματικής διακοίνωσης, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη, η Ελληνική Μόνιμη Αντιπροσωπεία κατέθεσε ρηματική διακοίνωση με την οποία αντικρούει τις αιτιάσεις της Λιβύης.

Ακολουθεί η Ελληνική ρημετική διακοίνωση σε ετάφραση Αντώνη Βασιλείου:

Εβδομηκοστή ένατη σύνοδος
Θέμα ημερήσιας διάταξης 75
Οι ωκεανοί και το δίκαιο της θάλασσας

Ρηματική διακοίνωση, με ημερομηνία 5 Αυγούστου 2025, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη προς τον Γενικό Γραμματέα

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη έχει την τιμή να γνωστοποιήσει τα εξής σχετικά με τη ρηματική διακοίνωση, με ημερομηνία 20 Ιουνίου 2025, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/79/960).

Η Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας, κατόπιν υπουργικών αποφάσεων υπ’ αριθμ. 37580/896 της 4ης Απριλίου 2025, υπ’ αριθμ. 40694/967 της 11ης Απριλίου 2025 (ΦΕΚ 1823/Β/11.04.2025) και υπ’ αριθμ. 46430/1073 της 30ής Απριλίου 2025 (ΦΕΚ 2104/Β/30.04.2025), προχώρησε, μέσω ανακοίνωσης που δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C/2025/3335 της 12ης Ιουνίου 2025) και συνοδεύτηκε από χάρτη και ακριβείς γεωγραφικές συντεταγμένες, στην προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού για τη χορήγηση και χρήση αδειών έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων σε θαλάσσιες περιοχές νότια της Πελοποννήσου (οικόπεδα «A2» και «Νότια της Πελοποννήσου») και νότια της Κρήτης (οικόπεδα «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2»).

Τα ανωτέρω οικόπεδα βρίσκονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας/αποκλειστικής οικονομικής ζώνης. Συνεπώς, εμπίπτουν αποκλειστικά σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, και δεν παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης. Ειδικότερα, τα εξωτερικά όρια των υπεράκτιων περιοχών «Νότια της Κρήτης 1» και «Νότια της Κρήτης 2» έχουν καθορισθεί βάσει της γραμμής ίσης απόστασης μεταξύ Ελλάδας και Λιβύης και σύμφωνα με τη Συμφωνία μεταξύ της Κυβέρνησης της Ελληνικής Δημοκρατίας και της Κυβέρνησης της Αραβικής Δημοκρατίας της Αιγύπτου για την οριοθέτηση της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης μεταξύ των δύο χωρών, που υπογράφηκε στο Κάϊρο στις 6 Αυγούστου 2020.

Ως εκ τούτου, οι ισχυρισμοί της λιβυκής πλευράς, όπως αποτυπώνονται στην ανωτέρω ρηματική διακοίνωση αναφορικά με τις εν λόγω υπεράκτιες περιοχές, είναι αβάσιμοι, στερούνται κάθε νομικής βάσης και παραγνωρίζουν το γεγονός ότι η Ελλάδα διαθέτει ipso facto και ab initio κυριαρχικά δικαιώματα επί της υφαλοκρηπίδας και των πόρων της στις συγκεκριμένες περιοχές. Το ίδιο ισχύει και για το ζήτημα των αδειών που έχουν ήδη χορηγηθεί από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων, καθώς και για το ζήτημα των σχετικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές νοτιοδυτικά και δυτικά της Κρήτης. Οι περιοχές αυτές εμπίπτουν αποκλειστικά σε περιοχές ελληνικής δικαιοδοσίας, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, και οι εν λόγω άδειες δεν παραβιάζουν τα κυριαρχικά δικαιώματα της Λιβύης. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία υπογραμμίζει συναφώς ότι οι ελληνικές αρχές είχαν εκδώσει ανακοινώσεις για διεθνείς διαγωνισμούς χορήγησης αδειών έρευνας και εκμετάλλευσης υδρογονανθράκων ήδη από το 2014 και το 2017, συνοδευόμενες από χάρτες και ακριβείς συντεταγμένες. Οι ανακοινώσεις αυτές δημοσιεύθηκαν τόσο στο ΦΕΚ (αρ. 2186/Β/8.8.2014 και αρ. 2848/Β/11.08.2017) όσο και στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (αρ. 2014/C400/03 και αρ. 2017/C411/04), χωρίς τότε να υπάρξει οποιαδήποτε αντίδραση από τη λιβυκή πλευρά.

Η Ελλάδα έχει επανειλημμένα ενημερώσει τα Ηνωμένα Έθνη ότι, ελλείψει συμφωνιών οριοθέτησης, τα εξωτερικά όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ (όταν αυτή ανακηρυχθεί) είναι η μέση γραμμή, κάθε σημείο της οποίας ισαπέχει από τα πλησιέστερα σημεία των γραμμών βάσης (ηπειρωτικών και νησιωτικών) από τις οποίες μετράται το εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης, όπως ήδη τονίσθηκε στην επιστολή της 29ης Σεπτεμβρίου 2020 της Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/75/375–S/2020/958).

Αναφορικά με την υποτιθέμενη «γραμμή συνόρων που χωρίζει τη Λιβύη από τη γειτονική της Ελλάδα», η οποία αναφέρεται στο παράρτημα Ι της ρηματικής διακοίνωσης της Μόνιμης Αντιπροσωπείας της Λιβύης και αποτυπώνεται στους χάρτες 1 και 2 του εν λόγω παραρτήματος, η Ελλάδα επιθυμεί να υπογραμμίσει ότι η εν λόγω «γραμμή συνόρων» στερείται νομικής βάσης και έχει καταρτισθεί σε πλήρη παραγνώριση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, όπως αυτό αποτυπώνεται στη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Ως εκ τούτου απορρίπτεται στο σύνολό της.

Πρώτον, το ανατολικότερο τμήμα της εν λόγω «γραμμής συνόρων» συμπίπτει με την υποτιθέμενη γραμμή οριοθέτησης στο «Μνημόνιο Συναντίληψης μεταξύ της Κυβέρνησης Εθνικής Συμφωνίας–Κράτους της Λιβύης και της Κυβέρνησης της Τουρκικής Δημοκρατίας για την Οριοθέτηση των Θαλάσσιων Ζωνών Δικαιοδοσίας στη Μεσόγειο», που υπογράφηκε στις 27 Νοεμβρίου 2019. Το εν λόγω μνημόνιο, μεταξύ άλλων, αγνοεί παντελώς την ύπαρξη πολυάριθμων ελληνικών νησιών, όπως η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, και παραβιάζει το δικαίωμά τους να παράγουν θαλάσσιες ζώνες πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης. Δεν έχει καμία νομική συνέπεια και δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα, ούτε για τα υποτιθέμενα συμβαλλόμενα μέρη ούτε για την Ελλάδα ούτε για οποιοδήποτε τρίτο κράτος. Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία παραπέμπει, επί του θέματος, στην επιστολή της 9ης Δεκεμβρίου 2019 της Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα, η οποία προσαρτήθηκε στην επιστολή της 14ης Φεβρουαρίου 2020 (A/74/706), καθώς και στις επιστολές των Μονίμων Αντιπροσώπων της Ελλάδας με ημερομηνίες 19 Μαρτίου 2020 (A/74/758), 20 Απριλίου 2020 (A/74/819), 1 Ιουνίου 2020 (A/74/872), 17 Νοεμβρίου 2022 (A/77/604), 24 Απριλίου 2023 (A/77/865) και 17 Ιανουαρίου 2024 (A/78/718), καθώς και στη ρηματική διακοίνωση της 2ας Σεπτεμβρίου 2020 (A/74/1006).

Επιπλέον, η υποτιθέμενη «γραμμή συνόρων» της Λιβύης έχει χαραχθεί βάσει των ευθειών γραμμών βάσης που καθιέρωσε η Λιβύη το 2005, καθώς και βάσει γραμμής κλεισίματος του Κόλπου της Σύρτης, όλα εκ των οποίων είναι παράνομα και αδικαιολόγητα βάσει του διεθνούς δικαίου της θάλασσας, όπως υπενθυμίσθηκε στην επιστολή της 17ης Ιανουαρίου 2024 της Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/78/718).

Η υποτιθέμενη «γραμμή συνόρων» της Λιβύης έχει επίσης χαραχθεί σε πλήρη παραγνώριση όλων των ελληνικών νησιών και των δικαιωμάτων τους σε θαλάσσιες ζώνες (περιλαμβανομένης της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ). Όπως η Ελλάδα έχει επανειλημμένα τονίσει (βλ. επιστολή της 11ης Αυγούστου 2020 της Μονίμου Αντιπροσώπου της Ελλάδας στα Ηνωμένα Έθνη προς τον Γενικό Γραμματέα (A/74/988-S/2020/795) και επιστολή της 29ης Σεπτεμβρίου 2020 (A/75/375-S/2020/958)), τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, παράγουν, σύμφωνα με το άρθρο 121 (2) της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας και το εθιμικό διεθνές δίκαιο, θαλάσσιες ζώνες πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης, όπως ακριβώς και κάθε άλλη χερσαία επικράτεια.

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας σημειώνει την εκ νέου διαβεβαίωση της Λιβύης, στη ρηματική διακοίνωσή της, περί «ακλόνητης δέσμευσής της σε εποικοδομητικό διάλογο και διαπραγμάτευση». Υπενθυμίζει συναφώς ότι η Ελλάδα και η Λιβύη είχαν στο παρελθόν εμπλακεί σε διμερείς διαπραγματεύσεις με στόχο την επίτευξη συμφωνίας οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών. Η ελληνική πλευρά χαιρετίζει την ένδειξη, στη ρηματική διακοίνωση της Μόνιμης Αντιπροσωπείας, της προθυμίας της Λιβύης να επαναλάβει το συντομότερο δυνατόν τις εν λόγω διαπραγματεύσεις.

Η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδας θα εκτιμούσε αν η παρούσα επιστολή μπορούσε να κυκλοφορήσει ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, υπό το θέμα ημερήσιας διάταξης 75, και να δημοσιευθεί στην ιστοσελίδα της Διεύθυνσης Θαλασσίων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας.

Ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο στην Αγγλική.