Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου*.
Η Τουρκία συνεχίζει να υπονομεύει τα συμφέροντα των ΗΠΑ, του Ισραήλ και της Δύσης. Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρέπει να σταματήσει να υποστηρίζει τη Ρωσία, να πάψει να υπονομεύει τη συμμαχία του ΝΑΤΟ και να σταματήσει να υποστηρίζει τη Χαμάς. Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον, ήταν μια ιδανική ευκαιρία για την Τουρκία να δείξει ότι επιδιώκει να διορθώσει τους δρόμους της. Ο Ερντογάν δεν το έπραξε και για αυτό το Κογκρέσο των ΗΠΑ πρέπει να τιμωρήσει την Άγκυρα.
Οι αποσταθεροποιητικές πολιτικές της Τουρκίας είναι πολλαπλές. Πρώτα και κύρια, ο Ερντογάν ανέβαλε την εισδοχή της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ για να αποσπάσει παραχωρήσεις από τη συμμαχία. Αυτά περιελάμβαναν μια συμφωνία με την Ουάσιγκτον νωρίτερα φέτος για την αγορά μαχητικών αεροσκαφών F-16. Μόλις πέντε χρόνια νωρίτερα, η Αμερική είχε εκδιώξει την Τουρκία από το πρόγραμμα προηγμένων μαχητικών αεροσκαφών F-35. Ωστόσο, ο Ερντογάν συνέδεσε στη συνέχεια την έγκρισή του για την ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ, με την απόκτηση από την Άγκυρα νέων μαχητικών αεροσκαφών από την Ουάσιγκτον. Η πώληση των F-16 αποτελούσε έτσι έναν συμβιβασμό. Η Τουρκία είχε ήδη μαχητικά F-16, επομένως η Ουάσιγκτον απλώς θα εκσυγχρονίσει τον στόλο της Άγκυρας. Ωστόσο, η κακή συμπεριφορά της Τουρκίας θα πρέπει να αποκλείσει οποιαδήποτε περαιτέρω συμφωνία όπλων με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η Τουρκία έχει εξοπλίσει τον στρατό της και με άλλους τρόπους. Η Άγκυρα αγόρασε το ρωσικό σύστημα αεράμυνας S-400, το οποίο αποτελεί απειλή για την αεροπορική υπεροχή των ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των αεροπλάνων F-35 που αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος της ιπτάμενης δύναμης των ΗΠΑ. Σε μια σχετική εξέλιξη, ο Ερντογάν πούλησε ανταλλακτικά drone στο Ιράν, ακόμη και όταν η Τουρκία έχτισε ένα εργοστάσιο drone στην Ουκρανία, παίζοντας ουσιαστικά και τις δύο πλευρές του πολέμου της Μόσχας για να εξασφαλίσει επιπλέον μετρητά για τους Τούρκους κατασκευαστές και εξαγωγείς.
Ο Ερντογάν τροφοδότησε επίσης την Ισραηλινό-παλαιστινιακή σύγκρουση. Τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 έχουν τονίσει τη μακροχρόνια υποστήριξη της Χαμάς από την Άγκυρα. Ανησυχητικά, ο Ερντογάν δεν καταδίκασε τις φρικαλεότητες της τρομοκρατικής ομάδας. Αντίθετα, η Τουρκία συνέχισε να χρησιμεύει ως βάση των επιχειρήσεων της Χαμάς και της συγκέντρωσης κεφαλαίων. Η υπηρεσία ασφαλείας Shin Bet του Ισραήλ απέτρεψε πρόσφατα μια τρομοκρατική επίθεση της Χαμάς που οργανώθηκε και χρηματοδοτήθηκε στην Τουρκία, η οποία θα είχε ως αποτέλεσμα μαζικές απώλειες Ισραηλινών.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Κογκρέσο έχει πολλά εργαλεία στη διάθεσή του για την αντιμετώπιση μιας ολοένα και πιο ριζοσπαστικής Τουρκίας. Ειδικότερα, η στενή σχέση του Ερντογάν με τη Μόσχα άφησε την Τουρκία ευάλωτη στις κυρώσεις των ΗΠΑ που θα μπορούσαν να περιορίσουν την πολιτική απομόνωση που λαμβάνει η Τουρκία από την ένταξη της στο ΝΑΤΟ. Για τη διευκόλυνση αυτών των κυρώσεων, το Κογκρέσο θα πρέπει να απαιτήσει από τις υπηρεσίες πληροφοριών να συντάξει έναν κατάλογο τουρκικών οικονομικών τομέων, συμπεριλαμβανομένων των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και των κατασκευαστικών εταιρειών, που υποστηρίζουν τη ρωσική πολεμική προσπάθεια.
Το Κογκρέσο και η κυβέρνηση Μπάιντεν μπορούν επίσης να υπονομεύσουν την υποστήριξη της Τουρκίας στη Χαμάς. Ως μέρος ενός νομοσχεδίου για τις συμπληρωματικές πιστώσεις που υπεγράφη σε νόμο τον Απρίλιο, και το οποίο παρέχει στις αρχές να στοχεύουν άτομα, οντότητες και ξένα κράτη που παρέχουν υλική υποστήριξη στη Χαμάς και άλλες παλαιστινιακές τρομοκρατικές ομάδες. Η νομοθεσία επιτρέπει έτσι στην Ουάσιγκτον να επιβάλει κυρώσεις σε διεθνή χρηματοπιστωτικά δίκτυα και κυβερνητικούς αξιωματούχους στην Τουρκία και πέραν αυτής, που χρηματοδοτούν τη Χαμάς.
Ομοίως, το Κογκρέσο μπορεί να συνεχίσει να πιέζει την Τουρκία για την καταπολέμηση της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας εντός της επικράτειάς της, συμπεριλαμβανομένης αυτής της Χαμάς. Η Ομάδα Χρηματοοικονομικής Δράσης (FATF), η οποία θέτει παγκόσμια πρότυπα για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες και της χρηματοδότησης της τρομοκρατίας, πρόσθεσε την Τουρκία στη «γκρίζα λίστα» της το 2021, θεωρώντας ότι η Τουρκία έχει σημαντικά προβλήματα στον έλεγχο του χρηματοπιστωτικού της τομέα από καταχρήσεις από κακόβουλους παράγοντες. Ωστόσο, μόλις τον περασμένο μήνα, η FATF αφαίρεσε την Τουρκία από τη λίστα.
Το Κογκρέσο θα πρέπει να μεριμνήσει ώστε η FATF να επιστρέψει την Τουρκία στη γκρίζα λίστα, μέχρι η Άγκυρα να παράσχει αποδείξεις ότι η Χαμάς δεν χρησιμοποιεί τον χρηματοπιστωτικό τομέα της Τουρκίας για να χρηματοδοτήσει την τρομοκρατία. Το Κογκρέσο θα πρέπει επίσης να συνεχίσει να πιέζει μέχρι η Άγκυρα να μεταρρυθμίσει τους εσωτερικούς νόμους για τη χρηματοδότηση της τρομοκρατίας.
Οι νομοθέτες των ΗΠΑ έχουν επίσης μόχλευση που θα μπορούσε να περιορίσει τον αντίκτυπο της πώλησης των F-16. Ενώ το Κογκρέσο και η κυβέρνηση Μπάιντεν έχουν δώσει το πράσινο φως στην αγορά των 23 δισεκατομμυρίων δολαρίων, ο τρόπος με τον οποίο η Άγκυρα θα διατηρήσει τον στόλο και θα αποκτήσει ανταλλακτικά παραμένει στον αέρα. Ο Ερντογάν αναζητά τρόπους για την συμπαραγωγή ΗΠΑ-Τουρκίας που θα επέτρεπε στην Άγκυρα να ελέγχει την αλυσίδα εφοδιασμού για τη συντήρηση του αεροσκάφους, απελευθερώνοντας έτσι την Τουρκία από την ανάγκη να βασίζεται στις Ηνωμένες Πολιτείες στο μέλλον για ανταλλακτικά αεροσκαφών.
Το Κογκρέσο θα πρέπει να αντιταχθεί στο σχέδιο του Ερντογάν καθιστώντας σαφές ότι θα αποτρέψει τη χρηματοδότηση από τις ΗΠΑ οποιασδήποτε συμφωνίας συμπαραγωγής που ενδέχεται να συνάψουν η Ουάσιγκτον και η Άγκυρα στο μέλλον. Το Κογκρέσο μπορεί επίσης να απωθήσει την πώληση εξαρτημάτων drone από την Τουρκία στη Ρωσία και το Ιράν.
Η κυβέρνηση Μπάιντεν έχει λάβει κάποια μέτρα για να επιβάλει κυρώσεις στους Τούρκους κατασκευαστές drones, αλλά δεν είναι αρκετά. Το Κογκρέσο θα πρέπει να εξουσιοδοτήσει μια έκθεση από το Γραφείο του Διευθυντή της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών σχετικά με τα εξαρτήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας που χρησιμοποιούνται σε ρωσικά drones εναντίον της Ουκρανίας. Χρησιμοποιώντας τα δεδομένα αυτής της έκθεσης, οι νομοθέτες θα πρέπει στη συνέχεια να απαγορεύσουν σε εταιρείες που διευκολύνουν την αλυσίδα να συμμετέχουν ως υπεργολάβοι ή προμηθευτές για το Υπουργείο Άμυνας των ΗΠΑ ή για όπλα που κατασκευάζονται από αμερικανικές εταιρείες προς πώληση σε άλλες χώρες του ΝΑΤΟ.
Συλλογικά, αυτές οι προσπάθειες του Κογκρέσου θα στείλουν ένα μήνυμα στον Ερντογάν και την κυβέρνηση Μπάιντεν ότι η Ουάσιγκτον δεν θα συνεχίζει να βάζει την κακή συμπεριφορά της Τουρκίας κάτω από το χαλί. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει να λάβουν υπόψη τον Ερντογάν όταν υποστηρίζει ανοιχτά την τρομοκρατία κατά του Ισραήλ, υποστηρίζει τη Χαμάς και τη Ρωσία και αποδυναμώνει το ΝΑΤΟ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ενεργήσουν ανάλογα και σύντομα.
Το Κογκρέσο έχει επιλογές για να θεωρήσει υπεύθυνη την αντισυμμαχική συμπεριφορά της Τουρκίας.
Με πληροφορίες από : nationalinterest.org
* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος ΜΧ (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ.