Η μεγαλύτερη αδυναμία εξωτερικής πολιτικής της Αμερικής είναι η έλλειψη της μεγάλης στρατηγικής.


Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου*.

Καθώς ξεκινά το 2024, η παγκόσμια απειλή για τα αμερικανικά συμφέροντα αυξάνεται καθώς τα συμφέροντα των αντιπάλων συνεχίζουν να ευθυγραμμίζονται. Ωστόσο, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής της Ουάσιγκτον εμφανίζονται είτε ανίκανοι, είτε δεν ενδιαφέρονται να επιδείξουν αποφασιστικότητα

Ο αείμνηστος Χένρι Κίσινγκερ σημείωσε, «Οι πεποιθήσεις που έχουν σχηματίσει οι ηγέτες πριν φτάσουν σε υψηλά αξιώματα είναι το πνευματικό κεφάλαιο που θα καταναλώσουν όσο συνεχίζουν να ασκούν τα καθήκοντά τους». Η πράξη δείχνει ότι οι Αμερικανοί ηγέτες μπήκαν στις τρέχουσες θέσεις τους χωρίς καμία ιδέα ή ιστορική κατανόηση για να αντιμετωπίσουν τις κρίσεις που ξέσπασαν μπροστά τους.

Οι συγκρούσεις είναι κρίσεις που πρέπει να διαχειρίζονται, όχι πόλεμοι που πρέπει να κερδίζονται. Οι αντίπαλοι αποφεύγουν κάθε συνθήκη και συμφωνία που έχουν υπογράψει, αλλά οι διπλωμάτες επιμένουν σε περισσότερες διαπραγματεύσεις. Οι Ηνωμένες Πολιτείες πάλευαν πάντα με την παραγωγή μιας συνεκτικής μεγάλης στρατηγικής και το αν η Ουάσιγκτον έχει την ικανότητα να δημιουργήσει μια στρατηγική είναι θέμα συζήτησης. Στο βαθμό που υπάρχει μια μεγάλη στρατηγική των ΗΠΑ, φαίνεται να είναι η ελπίδα ότι τα πράγματα δεν θα επιδεινωθούν περαιτέρω, ειδικά στο σημερινό γεωπολιτικό ναρκοπέδιο.

Εάν η υποστήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία συνεχίσει να φθάνει αργά και μόνο μετά από σημαντική συζήτηση στην Ουάσιγκτον, θα είναι η πρώτη και πιο κραυγαλέα μελέτη περίπτωσης του αμερικανικού στρατηγικού λήθαργου μετά τον επόμενο παγκόσμιο πόλεμο. Μετά από εκπληκτικές επιτυχίες το 2022, η ουκρανική θερινή αντεπίθεση αγωνίστηκε να επιτύχει τους στόχους, αντιμετωπίζοντας οχυρωμένες ρωσικές γραμμές χωρίς επαρκή αεροπορική κάλυψη και θωράκιση. Οι μεγάλες επιτυχίες της Ουκρανίας είναι χάρη στην ουκρανική ευρηματικότητα και την υλική υποστήριξη των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Γαλλίας.

Η εισβολή στην Ουκρανία θα έπρεπε να ήταν το κακό που θα συνέτριβε την πολεμική μηχανή του Πούτιν. Αντίθετα, ο ρωσικός στρατός ροκανίστηκε στο Κίεβο, το Χάρκοβο και τη Χερσώνα, αλλά ανέκτησε αρκετή δύναμη για να υπερασπιστεί τα κέρδη του στην Ανατολική Ουκρανία. Το «όσο χρειαστεί» της Δύσης θα έπρεπε να είχε δώσει τη θέση του στο «Βοηθήστε την Ουκρανία να κερδίσει τώρα».

Μια νίκη στην Ουκρανία θα είχε σακατέψει τη Ρωσία και θα έφερνε μια ισχυρή, έμπειρη και εκσυγχρονισμένη δύναμη στο ΝΑΤΟ. Επί του παρόντος, οι σύμμαχοί στην Ανατολική Ευρώπη ανησυχούν ότι το ΝΑΤΟ εξακολουθεί να μην κατανοεί την απειλή. Αυτό μπορεί ακόμα να συμβεί, αλλά η απερίσκεπτη πολιτική κινδυνεύει με μια παγωμένη σύγκρουση. Ακόμη χειρότερα, εάν επιτραπεί η διάλυση της δυτικής υποστήριξης, κινδυνεύουμε να καλέσουμε τα φαντάσματα του κατευνασμού του Μονάχου για να στερεοποιήσουμε τα ρωσικά κέρδη.

Οι προσπάθειες της κυβέρνησης Μπάιντεν να συνδέσει τον πόλεμο Ισραήλ-Χαμάς με τον Ρώσο-Ουκρανικό Πόλεμο έμοιαζαν προφανείς. Η εταιρική σχέση Μόσχας-Τεχεράνης ενισχύεται και η Ρωσία έκανε ήδη δημόσιες προσεγγίσεις στη Χαμάς πριν από τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου. Τώρα, αυτή η σύνδεση φαίνεται πικρά ειρωνική. Ο Λευκός Οίκος χάνει το φως της ημέρας ανάμεσα στην αρχική του υπόσχεση για πλήρη υποστήριξη στο Ισραήλ, αντιμετωπίζοντας τα αιτήματα των Δημοκρατικών για μια «μόνιμη κατάπαυση του πυρός». Οι επιθέσεις από Ιρανούς πληρεξούσιους στο Ιράκ, τη Συρία και την Υεμένη απαντήθηκαν με καθυστέρηση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνονται ανίκανες να παράγουν βασικά όπλα, όπως οβίδες, σε αριθμούς που είναι αρκετοί για να βοηθήσουν τους δύο συμμάχους. Νομοθετικά, οι προσπάθειες σύνδεσης της χρηματοδότησης της Ουκρανίας με το Ισραήλ έχουν γίνει παγίδα για τους Δημοκρατικούς καθώς το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα της Βουλής επέμενε σε ισχυρότερη συνοριακή χρηματοδότηση. Οι Δημοκρατικοί δείχνουν δισταγμό να συμβιβαστούν για τη σημαντική προστασία των συνόρων και οι Ρεπουμπλικάνοι φαινομενικά υποβαθμίζουν τη σημασία της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Ενώ αυτή η κωμωδία μπορεί να κάνει τους στρατηγούς να τραβάνε τα μαλλιά τους, τουλάχιστον μερικοί έχουν επισημάνει ότι η λύση σε μια έλλειψη όπλων είναι η παραγωγή περισσότερων όπλων. Προφανώς, η φιλία μεταξύ του Πούτιν, των Αγιατολάχ και της Χαμάς δεν παίζει ρόλο σε αυτόν τον υπολογισμό.

Ένα τρομερό σύμπτωμα αυτών των ασυντόνιστων πολιτικών είναι η τα αμφιλεγόμενα μηνύματα των Αμερικανών ηγετών που εκπέμπουν στους συμμάχους τους. Παρά την επιτυχία του Ισραήλ να απωθήσει τη Χαμάς από τη βόρεια Γάζα, οι Αμερικανοί ηγέτες προειδοποίησαν το Ισραήλ για «στρατηγική ήττα». Σε μια στιγμή που απαιτείται απόφαση, η απόφαση είναι παγκόσμια σιωπή.

Ένα χειρότερο σύμπτωμα εμφανίστηκε στις 28 Ιανουαρίου, όταν οι επιθέσεις αντιπροσώπων του Ιράν εναντίον των αμερικανικών δυνάμεων οδήγησαν τελικά σε θανάτους Αμερικανών στρατιωτικών από απευθείας πυρά. Δεν υπάρχει πλέον χώρος για τις Ηνωμένες Πολιτείες να κρύβονται πίσω από τον ισχυρισμό ότι «δεν υπάρχουν θύματα στις ΗΠΑ» για να αποφύγουν αποτελεσματικά αντίποινα.

Η διαφαινόμενη προοπτική μιας αντιπαράθεσης ΗΠΑ-Κίνας κρέμεται πάνω από αυτή τη στιγμή αναποφασιστικότητας. Με τη σύγκρουση στην Ουκρανία να καταδεικνύει την αναγκαιότητα τεράστιων αποθεμάτων βλημάτων πυροβολικού και όπλων ακριβείας και ένα τεράστιο χάσμα ναυπηγικής με την Κίνα να αρχίζει να φαίνεται ανυπέρβλητο, οποιοσδήποτε σοβαρός υπεύθυνος χάραξης πολιτικής θα πρέπει να απαιτεί αλλαγές.

Χωρίς αποδεδειγμένη ικανότητα να εμποδίσει τον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό (PLA) να δημιουργήσει ένα προγεφύρωμα στην Ταϊβάν ή έναν ασφυκτικό αποκλεισμό του νησιού, η αποφασιστικότητα των ΗΠΑ είναι ένα ανοιχτό ερώτημα. Ποιές παραχωρήσεις μπορεί να προσφέρουν οι Ηνωμένες Πολιτείες; Πόσος χρόνος μπορεί να χρειαστεί μέχρι να παγώσει η Ουάσιγκτον αυτή τη σύγκρουση; Διευρύνοντας τον ευρύτερο δυτικό Ειρηνικό, θα υπάρξει ποτέ σχέδιο για την ανατροπή της κινεζικής επιθετικότητας;

Η πιο φιλανθρωπική ανάγνωση σχετικά με την αντιστάθμιση των πολιτικών της Ουάσιγκτον θα μπορούσε να είναι ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες αναγκάζονται να αντιδράσουν σε διαφορετικές απειλές σε πολλαπλά μέτωπα σε όλο τον κόσμο. Το λάθος εδώ είναι ότι οι απειλές που αντιμετωπίζουν οι Ηνωμένες Πολιτείες συγχωνεύονται σε έναν συνασπισμό. Εύκολα μπορούμε να κάνουμε έναν παραλληλισμό μεταξύ του τοπίου απειλών σήμερα και εκείνου των μέσων της δεκαετίας του 1930, όπου οι ρεβανσιστές και οι επιθετικές δυνάμεις, συνεργάστηκαν για τη διάβρωση της παγκόσμιας τάξης.

Από τις οβίδες πυροβολικού της Βόρειας Κορέας μέχρι τα ιρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι απειλές εκτείνονται σε διεθνείς ναυτιλιακές διαδρομές στον Εύξεινο Πόντο, την Ερυθρά Θάλασσα και τη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.

Ενώ η Ουάσιγκτον προσεύχεται και περπατάει στα δάκτυλα των ποδιών της, οι αντίπαλοι της παρακολουθούν πόσο μακριά θα περπατήσει μέσα στο ναρκοπέδιο στο οποίο βρίσκεται.

* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος ΜΧ (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ. (antoniosvasileiou.gr)


Leave a Reply

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

© 2024 Antonios L Vasileiou

You cannot copy content of this page