Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου.
Από το τέλος Απριλίου και μετά, εκτιμάται ότι το έδαφος στη νότια Ουκρανία και στην περιοχή που είναι η γραμμή επαφής των ουκρανικών με τις ρωσικές δυνάμεις, θα είναι αρκετά σταθερό και βατό για κίνηση οχημάτων εκτός δρομολογίων και επιπλέον θα έχει φτάσει ικανός αριθμός αρμάτων μάχης και τεθωρακισμένων οχημάτων μάχης από τη Δύση, καθώς και υλικών Μηχανικού, όπως γεφυροφόρα άρματα, μετά και το τελευταίο πακέτο στρατιωτικής βοήθειας των ΗΠΑ προς το Κίεβο ύψους 2,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, οπότε είναι πολύ πιθανόν να εκδηλωθεί και η αναμενόμενη αντεπίθεση της Ουκρανίας για διάσπαση της ρωσικής αμυντικής τοποθεσίας, την ανακατάληψη των εδαφών μέχρι την Αζοφική θάλασσα και την απομόνωση της Κριμαίας (Ταυρίδας).
Σε ποια ακριβώς περιοχή θα εκδηλωθεί η αναμενόμενη ουκρανική αντεπίθεση παραμένει επτασφράγιστο μυστικό. Μια περιοχή που θεωρείται στρατηγικά πιθανότερη για την κύρια προσπάθεια είναι η κατεύθυνση Ζαπορίζια – Μελιτόπολη, όπου υπάρχει έντονη παρουσία και δραστηριότητα ουκρανών ανταρτών και από εκεί στην Αζοφική θάλασσα. Το έδαφος σε όλη την περιοχή των επιχειρήσεων είναι αναπεπταμένο με την παντελή έλλειψη μεγάλων λόφων και ορεινών όγκων.
Μία επιτυχημένη ουκρανική διάρρηξη της αμυντικής τοποθεσίας σε αυτή την περιοχή θα χώριζε τις ρωσικές δυνάμεις στα δύο, αφήνοντας μια ομάδα απομονωμένη στην περιοχή της Κριμαίας και μια άλλη στα νότια ανατολικά. Επίσης θα έθετε εντός ελέγχου και τη γέφυρα Κέρχ (Kerch), στην έξοδο της Αζοφικής, που συνδέει την Κριμαία με τη Ρωσία.
Από πληροφορίες οι ρωσικές αμυντικές τοποθεσίες αποτελούνται συνήθως από ένα ναρκοπέδιο, κυρίως αντιαρματικό, ακολουθούμενο από 2-3 σειρές γραμμές από τσιμεντένιες πυραμίδες, γνωστές ως οδόντες δράκοντος που στοχεύουν στην επιβράδυνση και την αποδιοργάνωση των επιτιθεμένων μηχανοποιημένων μονάδων. Έπεται ένα ακόμη, πιθανόν μεικτό, ναρκοπέδιο και ενδεχομένως μία σειρά από συρματοπλέγματα που προστατεύουν μια σειρά από χαρακώματα και ορύγματα 400 μέτρα πιο πίσω και τέλος ακολουθεί μια αντιαρματική τάφρος 500 μέτρα πιο πίσω.
Ο επιτιθέμενος προφανώς θα επιλέξει την πιο συμφέρουσα κατεύθυνση επίθεσης. Λογικά εκεί που είναι πιο ισχυρός ως προς το έδαφος, λιγότερα υδάτινα κωλύματα και περισσότερα δρομολόγια για την Διοικητική Μέριμνα, σε συνδυασμό με το πιο αδύνατο σημείο του αμυνομένου από απόψεως εδάφους, αναπεπταμένο και μικρού βάθους μέχρι τη θάλασσα, ούτως ώστε να επιτευχθεί σύντομα το θετικό αποτέλεσμα και να επέλθει άμεσα η καταρρεύσει της ρωσικής αμυντικής τοποθεσίας.
Η Ουκρανία σύμφωνα με μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες και ανάλογα με τον αριθμό που θα ενισχυθεί από τη Δύση σε άρματα, ΤΟΜΑ και ΤΟΜΠ, προετοιμάζει για την αντεπίθεση περί τις 8 με 9 Μηχανοκίνητους σχηματισμούς επιπέδου Ταξιαρχίας, με τακτικά συγκροτήματα Τάγματος Πεζικού και Επιλαρχίας Αρμάτων.
Για την άρση και τη διάβαση των κωλυμάτων που προαναφέρθηκε ότι θα συναντήσουν στην αμυντική τοποθεσία των Ρώσων, τα τακτικά συγκροτήματα θα πρέπει από απόψεως Μηχανικού να ενισχυθούν οργανικά με τα παρακάτω μηχανήματα Μηχανικού κατά σειρά κωλυμάτων :
Σε πρώτο στάδιο θα χρειαστούν συσκευές διασπάσεως ναρκοπεδίων (mine–clearing line charges) για τα ρωσικά ναρκοπέδια, όπως π.χ. οι γιγαντιαίες έχιδνες, για την διάνοιξη τουλάχιστον τριών διαδρόμων πλάτους περίπου 6 μέτρων εντός των ναρκοπεδίων, ανά επιτιθέμενο τακτικό συγκρότημα, για να διέλθουν τα τεθωρακισμένα άρματα και τα οχήματα.
Επίσης αν το έδαφος είναι γαιώδες, μπορούν να χρησιμοποιηθούν άρματα με ειδικά άροτρα για την διάνοιξη διαδρόμων εντός των ναρκοπεδίων, με απομάκρυνση των ναρκών.
Το επόμενο στάδιο είναι να διανοιγούν διάδρομοι με απομάκρυνση των οδόντων δράκοντος. Επειδή από σχετικές φωτογραφίες (βλέπε πιο πάνω) που έχουν κυκλοφορήσει στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης, οι οδόντες δράκοντος που έχουν τοποθετηθεί είναι μικρού μεγέθους και χωρίς ισχυρή πάκτωση στο έδαφος, τα άρματα με τα ειδικά άροτρα που χρησιμοποιήθηκαν για τη διάνοιξη των διαδρόμων στα ναρκοπέδια, είναι ικανά να απομακρύνουν τους οδόντες δράκοντος με μεγάλη ευκολία. Επίσης μπορούν να χρησιμοποιηθούν και άρματα με μετωπική λεπίδα ή Οχήματα Μάχης Μηχανικού.
Στο επόμενο ναρκοπέδιο πριν από τα ορύγματα και τα χαρακώματα, θα χρησιμοποιηθούν τα ίδια μέσα που χρησιμοποιήθηκαν και στη διάσπαση του πρώτου ναρκοπεδίου, για δε τα συρματοπλέγματα προστασίας προσωπικού, αν απαιτηθεί να κινηθεί το προσωπικό πεζή, θα χρησιμοποιηθούν τορπίλες Μπανκαλόρ, η οποίες είναι μία σειρά από κυλινδρικά τμήματα γεμισμένα με εκρηκτική ύλη, που συνδεόμενα μπορούν να φτάσουν έως και 15 μέτρα μήκος.
Στο τελευταίο κώλυμα της αντιαρματικής τάφρου και ανάλογα με το πλάτος της θα χρησιμοποιηθούν οχήματα με εξειδικευμένο εξοπλισμό γεφύρωσης, όπως είναι τα γεφυροφόρα άρματα. Σε περίπτωση μεγαλύτερου ανοίγματος θα γίνει χρήση δύο γεφυρών κατά μήκος.
Αν το έδαφος είναι γαιώδες, μπορεί να γίνει επιχωμάτωση (μπάζωμα) με τη χρήση τεθωρακισμένων προωθητών ή / και των Οχημάτων Μάχης Μηχανικού.
Επειδή τα πάντα θα κριθούν από την ορμή και την ταχύτητα των επιτιθεμένων, θα πρέπει να υπάρξει πρόβλεψη για την περίπτωση που ένα όχημα Μηχανικού που προηγείται των φαλάγγων ακινητοποιηθεί, έτσι ώστε να αντικατασταθεί άμεσα, για να μην καθηλωθούν οι επιτιθέμενοι και γίνουν βορά του εχθρικού πυροβολικού.
Το πιο ευαίσθητο κομμάτι της ουκρανικής όπως και κάθε αντεπίθεσης, είναι η προετοιμασία, ο λεπτομερής σχεδιασμός και ο συντονισμός των διαφόρων σχηματισμών, μονάδων και όπλων, όχι μόνο στα μικρά κλιμάκια, αλλά και στα ανώτερα κλιμάκια συνδυασμένων όπλων.
Σημαντικό ρόλο στην τελική επιτυχία της αναμενόμενης ουκρανικής αντεπίθεσης θα παίξει η αεροπορική κάλυψη και η ταυτόχρονο καταστολή των πυρών του εχθρικού πυροβολικού, ούτως ώστε να βοηθηθεί το Μηχανικό στην διάσπαση και την άρση των κωλυμάτων, τη διάνοιξη των διαδρόμων και την γεφύρωση των τάφρων.
Η τελική εκτίμηση μου ως Αξιωματικός Μηχανικού είναι ότι η αντεπίθεση δεν θα έχει καμία τύχη επιτυχίας, αν τα έμπροσθεν τακτικά συγκροτήματα δεν προικοδοτηθούν με επαρκές Μηχανικό, κατάλληλα εκπαιδευμένο και επαρκώς εξοπλισμένο.
* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος ΜΧ (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ. (antoniosvasileiou.gr)