Γιατί οι εθνοτικές εντάσεις φουντώνουν ξανά στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο.


Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου*.

Οι Σέρβοι που διαμαρτύρονταν στην εθνοτικά διχασμένη πόλη Μιτρόβιτσα στο βόρειο Κοσσυφοπέδιο έστησαν νέα οδοφράγματα την Τρίτη, ώρες αφότου η Σερβία ανακοίνωσε ότι έθεσε τον στρατό της σε ύψιστο συναγερμό μετά από εβδομάδες κλιμάκωσης της έντασης μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας.

Το υπουργείο Άμυνας της Σερβίας είπε ότι δεδομένων των τελευταίων γεγονότων στην περιοχή και της πεποίθησης του Βελιγραδίου ότι το Κοσσυφοπέδιο προετοιμάζεται να επιτεθεί στους Σέρβους και να αφαιρέσει βίαια τα οδοφράγματα, ο πρόεδρος Αλεξάντερ Βούτσιτς διέταξε τον στρατό και την αστυνομία της Σερβίας να τεθούν σε ύψιστη επιφυλακή. Ο σερβικός στρατός έχει τεθεί σε κατάσταση αυξημένης επιφυλακής λόγω εντάσεων με το Κοσσυφοπέδιο πολλές φορές τα τελευταία χρόνια, την τελευταία φορά τον Νοέμβριο, αφού η κυβέρνηση ισχυρίστηκε ότι πολλά drones εισήλθαν στον σερβικό εναέριο χώρο από το Κοσσυφοπέδιο.

Η κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου κάλεσε τις ειρηνευτικές δυνάμεις του ΝΑΤΟ να απομακρύνουν τα οδοφράγματα, αλλά είπε ότι είχε την ικανότητα και την ετοιμότητα να δράσει μόνη της.

Το Κοσσυφοπέδιο και η Σερβία σκοπεύουν να ενταχθούν στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συμφώνησαν, ως μέρος αυτής της διαδικασίας ένταξης, να επιλύσουν τα εκκρεμή ζητήματά τους και να οικοδομήσουν σχέσεις καλής γειτονίας.

Το Κοσσυφοπέδιο κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το 2008, αλλά το Βελιγράδι αρνήθηκε να το αναγνωρίσει και ενθάρρυνε τους 120.000 Σέρβους του Κοσσυφοπεδίου να αψηφήσουν την εξουσία της Πρίστινα, ειδικά στο βορρά όπου οι Σέρβοι αποτελούν την πλειοψηφία.

Η Σερβία, ωστόσο, εξακολουθεί να θεωρεί ότι το Κοσσυφοπέδιο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της επικράτειάς της και απορρίπτει τις υποδείξεις ότι πυροδοτεί εντάσεις και συγκρούσεις εντός των συνόρων της γείτονάς της. Το Βελιγράδι κατηγορεί την Πρίστινα ότι καταπατά τα δικαιώματα των Σέρβων μειονοτήτων.

Οι Σέρβοι, που δεν αναγνωρίζουν την κυβέρνηση της Πρίστινα ή τους κρατικούς θεσμούς του Κοσσυφοπεδίου, αποτελούν το 5% του 1,8 εκατομμυρίου πληθυσμού του Κοσσυφοπεδίου, με τους Αλβανούς να αποτελούν περίπου το 90%. Οι Σέρβοι έχουν εκτονώσει την εχθρότητά τους αρνούμενοι να πληρώσουν τον ηλεκτρισμό του Κοσσυφοπεδίου για την ηλεκτρική ενέργεια που χρησιμοποιούν, για παράδειγμα, και επιτίθενται συχνά στην αστυνομία που προσπαθεί να κάνει συλλήψεις.

Η αντιπαράθεση έρχεται μετά από μήνες ταλαιπωρίας για το θέμα των πινακίδων κυκλοφορίας των αυτοκινήτων. Το Κοσσυφοπέδιο ήθελε εδώ και χρόνια οι περίπου 50.000 Σέρβοι στο βορρά να αλλάξουν τις σερβικές πινακίδες κυκλοφορίας των αυτοκινήτων τους σε αυτές που εκδίδονται από την Πρίστινα, ως μέρος της επιθυμίας της κυβέρνησης να ασκήσει εξουσία στην επικράτειά της.

Στις 31 Ιουλίου, η Πρίστινα ανακοίνωσε προθεσμία δύο μηνών για την αλλαγή των πινακίδων, προκαλώντας διαμαρτυρίες, αλλά αργότερα συμφώνησε να μεταφέρει την ημερομηνία εφαρμογής πίσω στο επόμενο έτος.

Σέρβοι δήμαρχοι σε βόρειους δήμους, μαζί με τοπικούς δικαστές και περίπου 600 αστυνομικούς, παραιτήθηκαν τον Νοέμβριο σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την επικείμενη αλλαγή.

Οι Σέρβοι στο Κοσσυφοπέδιο θέλουν να δημιουργήσουν μια ένωση δήμων με πλειοψηφία Σέρβων που θα λειτουργούσε με μεγαλύτερη αυτονομία. Η Σερβία και το Κοσσυφοπέδιο έχουν σημειώσει μικρή πρόοδο σε αυτό και σε άλλα ζητήματα από τότε που δεσμεύτηκαν το 2013 στον διάλογο υπό την αιγίδα της ΕΕ.

Η Πρίστινα προσπάθησε να προγραμματίσει τοπικές εκλογές την 18η  Δεκεμβρίου σε δήμους με σερβική πλειοψηφία, αλλά αναβλήθηκαν αφού η ανακοίνωση προκάλεσε εκτεταμένη οργή και το κύριο σερβικό πολιτικό κόμμα είπε ότι θα προβεί σε μποϊκοτάζ.

Στη συνέχεια, στις 10 Δεκεμβρίου, ένας πρώην αστυνομικός που ήταν ύποπτος για συμμετοχή σε επιθέσεις εναντίον αλβανόφωνων αστυνομικών συνελήφθη, εξοργίζοντας τους Σέρβους που έστησαν οδοφράγματα που παρέλυσαν την κυκλοφορία γύρω από δύο συνοριακά περάσματα.

Λίγες ώρες μετά την ανέγερση των οδοφραγμάτων, η αστυνομία του Κοσσυφοπεδίου είπε ότι υπέστη τρεις διαδοχικές επιθέσεις με πυροβόλα όπλα σε έναν από τους δρόμους που οδηγούν στα σύνορα.

Το συνοριακό πέρασμα Merdare μεταξύ Κοσσυφοπεδίου και Σερβίας έκλεισε από την Πρίστινα αυτόν τον μήνα, αφού διαδηλωτές από τη σερβική πλευρά το απέκλεισαν για να υποστηρίξουν τους Σέρβους στο Κοσσυφοπέδιο που αρνούνται να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία της χώρας.

Ο πρόεδρος της Σερβίας διέταξε τον σερβικό στρατό να βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο πολεμικής ετοιμότητας, δηλαδή στο επίπεδο της χρήσης ένοπλης βίας. Επίσης διέταξε την ενίσχυση των ειδικών ενόπλων δυνάμεων από 1.500 σε 5.000. Το δε υπουργείο Εσωτερικών της Σερβίας ανακοίνωσε επίσης ότι όλες οι μονάδες θα τεθούν αμέσως υπό τη διοίκηση του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου.

Η πρωθυπουργός της Σερβίας Άνα Μπρνάμπιτς δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η κατάσταση με το Κοσσυφοπέδιο βρίσκεται «στο χείλος της ένοπλης σύγκρουσης». Το συμβούλιο ασφαλείας του Κοσσυφοπεδίου, το οποίο συνεδρίασε τη Δευτέρα, κατηγόρησε τη Σερβία για την τελευταία επιδείνωση των σχέσεων. Κατηγόρησε τη Σερβία ότι «ενήργησε με όλα τα διαθέσιμα μέσα κατά της συνταγματικής τάξης της Δημοκρατίας του Κοσσυφοπεδίου».

Η KFOR, η οποία αύξησε την παρουσία και τις περιπολίες της στην περιοχή τους τελευταίους μήνες, είπε ότι η τελευταία περίοδος βίας σημειώθηκε την Κυριακή, όταν πυροβολήθηκαν προς την κατεύθυνση των Λετονών στρατιωτών που ήταν ενσωματωμένοι στη δύναμη. Η KFOR είπε ότι διερευνά το περιστατικό και πρόσθεσε ότι «δεν υπήρξαν τραυματισμοί ή υλικές ζημιές».

Το ΝΑΤΟ έχει περίπου 3.700 στρατιώτες αναπτυγμένους στο Κοσσυφοπέδιο για τη διατήρηση της ειρήνης. Η συμμαχία είπε ότι θα παρέμβει σύμφωνα με την εντολή της εάν τεθεί σε κίνδυνο η σταθερότητα στην περιοχή. Η αποστολή της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το κράτος δικαίου στο Κοσσυφοπέδιο (EULEX), η οποία έφτασε το 2008, έχει ακόμη περίπου 200 ειδικούς αστυνομικούς εκεί.

Η ένταση καθημερινά επιδεινώνεται και τα Δυτικά Βαλκάνια επιβεβαιώνουν ξανά και ξανά τον τίτλο τους ως πυριτιδαποθήκη της περιοχής.

* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών του ΝΑΤΟ (www.antoniosvasileiou.gr).

Τα άρθρα και τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα αυτή εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της. Επίσης ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων και των σχολίων χωρίς την αναφορά της σελίδας ως πηγή.

Ακολουθήστε την ιστοσελίδα μου στο GOOGLE NEWS για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.


Leave a Reply

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

© 2023 Antonios L Vasileiou