Την 26η Ιανουαρίου 2026, η ΜΚΟ παγκόσμια ομοσπονδία της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Κωνσταντινούπολης (EFECON), έστειλε επιστολή στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ με την οποία εκθέτει την αντιμετώπιση της Ελληνικής Εθνικής Κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη από την τουρκική πολιτεία με αποτέλεσμα από 100 και πλέον χιλιάδες το 1923, να έχει συρρικνωθεί σε 1000 με 1500 άτομα.
Ακολουθεί η εν λόγω επιστολή σε μετάφραση Αντώνη Βασιλείου.
Η επείγουσα ανάγκη για μέτρα για την επιβίωση της Ελληνορθόδοξης μειονότητας της Κωνσταντινούπολης στη γενέτειρά της πόλη
Η Οικουμενική Ομοσπονδία Κωνσταντινουπολιτών (EFECON), δηλαδή η παγκόσμια ομοσπονδία της ελληνορθόδοξης κοινότητας της Κωνσταντινούπολης. Σήμερα στεκόμαστε ενώπιον σας, εκπροσωπώντας πάνω από 100.000 Έλληνες της Κωνσταντινούπολης που έχουν εξαναγκαστεί να μεταναστεύσουν, μέσω διαφόρων πρακτικών, και ζουν μακριά από την Κωνσταντινούπολη, τη γενέτειρά τους, όπου κανονικά θα έπρεπε ακόμη να ζουν.
Η Κοινωνία των Εθνών, πρόδρομος των Ηνωμένων Εθνών, κατά την περίοδο 1927-1930 κατέγραψε τα άτομα που ανήκαν σε αυτή τη Μειονοτική Κοινότητα, η οποία αναγνωρίστηκε από τη Διεθνή Συνθήκη της Λωζάνης (24 Ιουλίου 1923). Τα μέλη της προαναφερθείσας εκπατρισμένης κοινότητας είναι απόγονοι εκείνων που καταγράφηκαν από την Κοινωνία των Εθνών.
Τα βίαια γεγονότα που υπέστη η ελληνορθόδοξη μειονότητα της Κωνσταντινούπολης κατά τη νύχτα της 6-7 Σεπτεμβρίου 1955 προκάλεσαν μια μεγάλη ρήξη: άνδρες και γυναίκες δέχθηκαν επιθέσεις, κακοποιήθηκαν και ακόμη και σκοτώθηκαν, ενώ τα σπίτια και οι επιχειρήσεις τους λεηλατήθηκαν και καταστράφηκαν.
Τα γεγονότα εκείνης της νύχτας οδήγησαν στις μαζικές απελάσεις του 1964 και σταδιακά εξανάγκασαν την πλειονότητα της ελληνικής κοινότητας να μεταναστεύσει, παρότι επιτρεπόταν να ζει στην Κωνσταντινούπολη βάσει της Συνθήκης της Λωζάνης, έχοντας εξαιρεθεί από την Ανταλλαγή Πληθυσμών. Ενώ τότε η μειονότητα ξεπερνούσε τα 100.000 μέλη, σήμερα ο πληθυσμός της έχει πέσει κάτω από 1.000, μειούμενος σταδιακά και, συνεπώς, οδηγούμενος σε εξαφάνιση.
Ο Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε το 2010: «…τα γεγονότα της 6-7 Σεπτεμβρίου αποτέλεσαν ένα βαρύ φορτίο που τοποθέτησε στους ώμους μας η πρόσφατη ιστορία μας». Οι κυβερνητικές αρχές έχουν απευθύνει ανοικτή πρόσκληση προς την εκπατρισμένη ελληνική κοινότητα της Κωνσταντινούπολης να επιστρέψει στην πατρίδα της. Ωστόσο, μόνο ελάχιστες από τις συγκεκριμένες προτάσεις της EFECON, που θα μπορούσαν να μετατρέψουν αυτή την πρόσκληση σε πραγματικότητα, έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία 15 χρόνια.
Φέτος, με αφορμή την 70ή επέτειο εκείνης της νύχτας του 1955, καλούμε την Τουρκία να καταδικάσει τα γεγονότα της 6-7 Σεπτεμβρίου 1955.
Στο πλαίσιο της επανορθωτικής δικαιοσύνης, ζητούμε από την Τουρκία να λάβει συγκεκριμένα μέτρα για να επουλώσει τα τραύματα και να αποκαταστήσει τις αδικίες που υπέστη η ελληνική κοινότητα.
Ζητούμε από την Τουρκία να εφαρμόσει τα αναγκαία μέτρα για να διασφαλιστεί η συνεχιζόμενη ύπαρξη και επιβίωση της ελληνικής κοινότητας στην Κωνσταντινούπολη, στην Ίμβρο-Γκιοκτσέαντα και στην Τένεδο-Μποζτζάαντα, η οποία αντιμετωπίζει τον κίνδυνο εξαφάνισης.
Ζητούμε από την Τουρκία να παράσχει επίσημη στήριξη, για πρώτη φορά, στα μέλη της ελληνικής κοινότητας που μετανάστευσαν από την Τουρκία λόγω παλαιότερων πολιτικών κατά των μειονοτήτων και επιθυμούν να επιστρέψουν στην πατρίδα τους, ιδίως μέσω της υιοθέτησης μέτρων για τη χορήγηση ιθαγένειας και αδειών εργασίας.
Ακολουθεί το πρωτότυπο κείμενο της επιστολής στην Αγγλική.
