Ο Ερντογάν προετοιμάζεται για τέταρτη εισβολή στη Συρία.


Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου*.

Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η υπομονή της χώρας του εξαντλήθηκε λόγω των διαφόρων επιθέσεων που προέρχονταν από τη Συρία και είχαν στόχο την ασφάλεια ή/και το στρατιωτικό προσωπικό της Τουρκίας.

Η ένταση ξεκίνησε μετά από ρωσική αεροπορική επίθεση σε ομάδα μαχητών Hayat Tahrir Al-Sham κατά μήκος του αυτοκινητόδρομου Μ4 στο Idlib σε σημείο που ο τουρκικός στρατός έπρεπε να καθαρίσει από μαχητές εξτρεμιστές. Επτά τρομοκράτες σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της επιδρομής, στην οποία η Ρωσία προφανώς μετέφερε το μήνυμα ότι η Τουρκία αποτυγχάνει να εκπληρώσει τη δέσμευση της.

Μια δεύτερη ρωσική αεροπορική επίθεση πραγματοποιήθηκε την ίδια μέρα στη βόρεια συριακή πόλη Mare, αφού Κούρδοι αυτονομιστές μαχητές από το YPG, τους οποίους η Τουρκία λέει ότι είναι το συριακό παράρτημα του «τρομοκρατικού» ΡΚΚ, σκότωσαν έναν Τούρκο στρατιώτη, με αποτέλεσμα οι τούρκοι  να ανταποδώσουν με μαζικούς βομβαρδισμούς από κοντινή τουρκική βάση. Η Ρωσία απάντησε στον βομβαρδισμό της Τουρκίας.

Οι αμοιβαίες επιθέσεις συνεχίστηκαν αυτή τη φορά με τη δολοφονία δύο Τούρκων αστυνομικών στο Mare από το YPG. Υπήρξαν και άλλες ανταλλαγές πυρών στα σύνορα μεταξύ Τουρκίας και Συρίας, αλλά χωρίς θύματα.

Η προειδοποίηση του Τούρκου προέδρου ήρθε μετά από αυτά τα περιστατικά ο οποίος δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου. «Είμαστε αποφασισμένοι να εξαλείψουμε τις απειλές που προέρχονται από εδώ, είτε με τις ενεργές δυνάμεις εκεί, είτε με δικά μας μέσα». Ο υπουργός Εξωτερικών Mevlut Çavuşoğlu ακολούθησε το παράδειγμα του επαναλαμβάνοντας όσα είπε ο πρόεδρος, αλλά ο υπουργός Άμυνας Hulusi Akar χρησιμοποίησε μια ελαφρώς αποχρωματισμένη αφήγηση, λέγοντας: «Σύμφωνα με όσα είπε ο πρόεδρος μας, θα κάνουμε όλες τις απαραίτητες ενέργειες, όταν έρθει η ώρα».

Η προσεκτική εκδοχή του Akar μπορεί να αντικατοπτρίζει τη δυσκολία μιας στρατιωτικής δράσης σε εκείνο το τμήμα της βόρειας Συρίας, όπου ο εναέριος χώρος ελέγχεται από τη Ρωσία. Στην πραγματικότητα, ο Ρώσος υφυπουργός Άμυνας Sergei Vershinin δήλωσε μετά τη δήλωση του Ερντογάν: «Είμαστε υπέρ του σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Συρίας. Αυτό λαμβάνουμε υπόψη σε όλες τις επαφές μας με τους εταίρους μας, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας». Η ανησυχία της Ρωσίας είναι απόλυτα σαφής σε αυτή τη δήλωση και είναι ενδεικτική των κινδύνων που ενέχει μια τέτοια επιχείρηση.

Πόσο αποφασισμένος είναι ο Ερντογάν να πραγματοποιήσει μια τέτοια επιχείρηση μπορεί να φανεί μετά τις συνομιλίες που θα έχει (αν έχει) με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Τζο Μπάϊντεν, στη συνάντηση της G20 που θα πραγματοποιηθεί στις 30 και 31 Οκτωβρίου στη Ρώμη. Οι σχέσεις Τουρκίας-ΗΠΑ περιλαμβάνουν πολλές αντιφάσεις στη Συρία. Η Άγκυρα απολαμβάνει τη στήριξη της Ουάσινγκτον στο Idlib ενάντια στη ρωσική συνεργασία με τη συριακή κυβέρνηση, αλλά έρχεται σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, όσον αφορά την σχεδόν απεριόριστη υποστήριξη που παρέχει η Ουάσινγκτον στους Κούρδους της Συρίας.

Υπό το πρίσμα αυτό, ο Ερντογάν πιθανότατα θα απέχει από την έναρξη στρατιωτικής επιχείρησης μέχρι τη συνάντηση της Ρώμης. Εάν είναι απογοητευμένος από το αποτέλεσμα των συνομιλιών του με τον Μπάϊντεν, μπορεί πολύ πιθανόν να καταφύγει σε μια τέτοια ενέργεια.

Η Τουρκία έχει πραγματοποιήσει τρεις μεγάλες στρατιωτικές επιχειρήσεις στο έδαφος της Συρίας. Πιθανότατα τώρα να πραγματοποιήσει και μία τέταρτη ή να επιτεθεί σε στόχους στη Συρία από βάσεις στην Τουρκία με πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς, χωρίς να εισέλθει φυσικά στο συριακό έδαφος.

Εκτός από τη στάση της Ρωσίας, υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορεί να δυσχεράνουν μια νέα στρατιωτική επιχείρηση της τουρκίας στη Συρία. Το διεθνές τοπίο τώρα δεν είναι τόσο κατάλληλο όσο στις προηγούμενες περιπτώσεις:

  • Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ δεν μπόρεσε να επιτύχει την ομοφωνία για να κατηγορήσει τη Συρία.
  • Η προσέγγιση του Αραβικού Συνδέσμου για την επιστροφή της Συρίας στους κόλπους του είναι πιο συμφιλιωτική.
  • Το καθεστώς Άσαντ στη Δαμασκό λέει συχνότερα ότι η Τουρκία πρέπει να αποσυρθεί από το συριακό έδαφος.
  • Η Ιορδανία άνοιξε ξανά τα σύνορα της με τη Συρία.
  • Τα ΗΑΕ ανοίγουν ξανά την πρεσβεία τους στη Δαμασκό.
  • Η διεθνής κοινότητα αποδέχεται περισσότερο την παραμονή του Μπασάρ Άσαντ στην εξουσία.

Εάν η Τουρκία είναι δυσαρεστημένη με τις τρομοκρατικές επιθέσεις που στοχεύουν το έδαφός της, υπάρχει ήδη ένα πλαίσιο για την αντιμετώπιση τέτοιων απειλών. Είναι η Συμφωνία των Αδάνων, που υπογράφηκε το 1998 μεταξύ Τουρκίας και Συρίας, η οποία προβλέπει συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας. Αυτή η συμφωνία ανακλήθηκε από τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν στη σύνοδο του Sochi το 2019. Για να χρησιμοποιήσει αυτήν τη συμφωνία, η Τουρκία πρέπει να πάψει να θεωρεί το συριακό καθεστώς ως παράνομη οντότητα.

Μια ακόμη καλύτερη λύση θα ήταν να συμπεριληφθούν οι Κούρδοι σε αυτή τη συνεργασία και να επιδιωχθεί μια δίκαιη τριμερής συνεργασία μεταξύ της Τουρκίας, της Συρίας και των Κούρδων της Συρίας.

Δεν γνωρίζουμε εάν στην πρόσφατη σύνοδο του Sochi ο Πούτιν άφησε ανοιχτή οποιαδήποτε πόρτα για τουρκική στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία. Η στάση του είναι υψίστης σημασίας για την τελική απόφαση του Ερντογάν.

Η Ρωσία δοκιμάζει τις επιδόσεις της Τουρκίας στον αφοπλισμό των μαχητών της αντιπολίτευσης στο Idlib, ενώ αγνοεί τις υποσχέσεις που είχε δώσει στο Sochi το 2019 για την απέλαση των Κούρδων μαχητών από το Tell Rifaat στο βόρειο Aleppo.

Όταν η Τουρκία και η Ρωσία διαπραγματεύονται μια λύση, συνήθως καταφέρνουν να συναντηθούν στη μέση, αλλά αν συμμετέχουν σε άσκηση bras de fer (μπραντεφέρ), η Ρωσία έχει περισσότερες πιθανότητες να βγει νικήτρια.

* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών C3I του ΝΑΤΟ (www.antoniosvasileiou.gr).

Τα άρθρα και τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα αυτή εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της. Επίσης ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων και των σχολίων χωρίς την αναφορά της σελίδας ως πηγή.

Ακολουθήστε την ιστοσελίδα μου στο GOOGLE NEWS για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.


Leave a Reply

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

© 2022 Antonios L Vasileiou