Πώς η Γαλλία μπορεί να αποφύγει να μειωθεί σε συμβολική δύναμη.


Γράφει ο Αντιστράτηγος (ε.α.) Αντώνης Βασιλείου*.

Μετά την AUKUS, οι Γάλλοι αντιμετωπίζουν την ίδια μοίρα στην παγκόσμια σκηνή με τους Βρετανούς, εκτός εάν επιδιώξουν τη στρατηγική αυτονομία της ΕΕ υπό την ηγεσία των Βρυξελλών και όχι του Παρισιού.

Η Γαλλία πήρε ένα πικρό μάθημα στην πραγματικότητα της γεωπολιτικής την περασμένη εβδομάδα, όταν οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Αυστραλία, με το Ηνωμένο Βασίλειο, υπέγραψαν τη συμφωνία ασφαλείας AUKUS. Η σημαντική επίπτωση αυτής της συμφωνίας ήταν η απόφαση της Αυστραλίας να ακυρώσει το γαλλικό συμβόλαιο προμήθειας συμβατικών υποβρυχίων και η αντικατάσταση του με ένα αμερικανικό για την προμήθεια πυρηνοκίνητων υποβρυχίων.

Η Γαλλία έχει περισσότερους από 1,5 εκατομμύριο πολίτες στην περιοχή Ινδό-Ειρηνικού, κυρίως στη Νέα Καληδονία (New Caledonia) και τη Ρενιό (Réunion). Αυτά τα εδάφη είναι πολιτικά ενσωματωμένα με το Παρίσι, όπως η Χαβάη με την Ουάσινγκτον. Οι γαλλικές συμφωνίες ασφαλείας με την Αυστραλία (μία εκ των οποίων η πώληση υποβρυχίων) ήταν μέρος των προσπαθειών του Παρισιού να εξασφαλίσει αυτά τα εδάφη σε ένα όλο και πιο στρατιωτικοποιημένο ασιατικό περιβάλλον.

Αλλά τα πράγματα έχουν αλλάξει στον Ειρηνικό. Η Γάλλο-Αυστραλιανή συμφωνία για υποβρύχια συνήφθη το 2016 κατά την προεδρία του Φρανσουά Ολάντ. Τότε η Γαλλία και η Αυστραλία ήθελαν και οι δύο στενές σχέσεις με την Κίνα, προκειμένου να εκμεταλλευτούν την αυξανόμενη κινεζική αγορά. Ωστόσο, τα τελευταία δύο χρόνια, η θέση της Αυστραλίας έχει αλλάξει ριζικά. Προωθούμενη από την επιθετική διπλωματία του Κινέζου προέδρου Xi Jinping, συμπεριλαμβανομένου ενός πρόσφατου μποϊκοτάζ του αυστραλιανού κρασιού, η Καμπέρα δεν είδε άλλη εναλλακτική λύση από το να αντιμετωπίσει τον βόρειο γείτονά της.

Η ρίζα του προβλήματος είναι η αδυναμία της Γαλλίας να αποδεχτεί ότι έχει γίνει μεσαίου μεγέθους δύναμη. Η Αυστραλία, για εύλογους λόγους, θεωρεί τις Ηνωμένες Πολιτείες ως έναν πιο αξιόπιστο εταίρο ασφαλείας από τη Γαλλία. Η Ουάσινγκτον έχει πολύ μεγαλύτερη ικανότητα και η Αυστραλία έχει ήδη στενή σχέση με την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ και την κοινότητα πληροφοριών μέσω της συμφωνίας ανταλλαγής πληροφοριών «Five Eyes». Η Ουάσινγκτον είναι επίσης πολύ πιο αποφασισμένη να αντιμετωπίσει το Πεκίνο, καθώς κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η Κίνα αποτελεί απειλή για τη διεθνή τάξη υπό την ηγεσία των ΗΠΑ και τους βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην Ταϊβάν, τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία.

Για την Αυστραλία, η αλλαγή προμηθευτών υποβρυχίων και η ακύρωση μιας συμφωνίας με την Γαλλία, είναι ένα τίμημα που θεωρεί ότι αξίζει να πληρώσει για μεγαλύτερη στρατηγική κάλυψη, ακόμη και αν καθυστερεί πιθανώς την προμήθεια των υποβρυχίων και ακόμη και αν παραμένει ασαφές κατά πόσο αποτελεσματικά είναι αυτά τα υποβρύχια στο όριο του εύρους λειτουργίας τους.

Με απλά λόγια, οι Αμερικανοί αγνόησαν τη Γαλλία όπως αγνοούν άλλες μεσαίου μεγέθους δυνάμεις, όταν επιβάλλει το εθνικό τους συμφέρον, για παράδειγμα τη Βρετανία και τη Γερμανία, κατά την αποχώρηση τους από το Αφγανιστάν.

Η Γαλλία κινητοποιείται τώρα εναντίον της Αυστραλίας, υπονοώντας ότι μπορεί να εμποδίσει μια εμπορική συμφωνία ΕΕ-Αυστραλίας. Το Γαλλικό ΥΠΕΞ είναι πολύ λογικό για να προχωρήσει σε επίθεση πλήρους κλίμακας εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών, οπότε περιορίστηκε στην ακύρωση ορισμένων εορταστικών εκδηλώσεων και δείπνων καθώς και την ανάκληση του πρέσβη για διαβουλεύσεις. Όμως, αν και έπεισε την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen να πάρει το μέρος του, η Γαλλία δεν μπορεί να βασιστεί στην πλήρη υποστήριξη της ΕΕ. Η Γερμανία και η Πολωνία, συγκεκριμένα, δεν θέλουν να διαταράξουν τους διατλαντικούς δεσμούς γι’ αυτό το περιστατικό.

Η ρίζα του προβλήματος είναι η αδυναμία της Γαλλίας να αποδεχτεί ότι στην εξωτερική πολιτική, όπως και σε άλλους τομείς, έχει γίνει μεσαίου μεγέθους δύναμη. Οι μέρες της Γκωλικής (η εθνική ανεξαρτησία και το μεγαλείο της Γαλλίας) εξωτερικής πολιτικής και του Παρισιού που μπορεί να ενεργεί μόνο του στη σκηνή της μεγάλης δύναμης, έχουν τελειώσει.

Η Γαλλία πρέπει να αποδεχτεί ότι, αν και μπορεί να δράσει περισσότερο ή λιγότερο μόνη της στην Κεντρική Αφρική, είναι πολύ μικρή και πολύ μακριά για να έχει πολλές πιθανότητες στην Ασία.

Τα καλά νέα για τη Γαλλία, σε αντίθεση με τη συρρικνωμένη δύναμη της Βρετανίας, είναι ότι έχει επιλογές. Από όσο θυμάται κανείς, το Παρίσι επιδιώκει να μετατρέψει την εξωτερική πολιτική της Ευρώπης σε προέκταση της Γαλλικής. Έχει αποτύχει εν μέρει λόγω της αντίθεσης των Βρετανών και των ΗΠΑ, αλλά η Βρετανία έχει εγκαταλείψει την ΕΕ και οι Ηνωμένες Πολιτείες καταλαβαίνουν τώρα ότι τα συμφέροντά της εξυπηρετούνται καλύτερα από μια Ευρώπη που μπορεί να φροντίσει τον εαυτό της. Αλλά η «στρατηγική αυτονομία», όπως είναι γνωστή η ευρωπαϊκή αμυντική ανεξαρτησία, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει ισχυρή αντίθεση από κράτη της Ανατολικής Ευρώπης που, όπως και οι Αυστραλοί, πιστεύουν ότι οι Αμερικανοί είναι πολύ πιο πιθανό να βοηθήσουν από τους Γάλλους.

Η Γαλλία μπόρεσε να διαδραματίσει έναν αμφίρροπο ρόλο τόσο στην Ανατολική Ευρώπη όσο και στην Ασία, προσφέροντας κάποια υποστήριξη στους δυτικούς δημοκρατικούς συμμάχους, ενώ εκμεταλλευόταν ακόμη εμπορικές σχέσεις με τη Ρωσία και την Κίνα (ήταν μόνο η εισβολή στην Ουκρανία που σταμάτησε την πώληση από τη Γαλλία του προηγμένου Αμφίβιου επιθετικού πλοίου κατηγορίας Mistral στη Ρωσία). Αλλά η κινεζική και η ρωσική επιθετικότητα σημαίνει ότι οι σύμμαχοι προτιμούν τώρα τους ισχυρότερους, αν όχι απαραίτητα πιο αξιόπιστους, Αμερικανούς.

Εάν η Γαλλία δεν θέλει να μειωθεί, όπως ήταν η Βρετανία, σε μια συμβολική δύναμη στην παγκόσμια σκηνή, πρέπει να επιλέξει. Η λύση είναι να ληφθεί σοβαρά υπόψη η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία. Αυτό σημαίνει ότι είναι πλήρες μέλος της δυτικής συμμαχίας, με γνώμονα τις δυτικές αξίες. Αλλά το Παρίσι πρέπει να ξεκινήσει με την κατανόηση ότι η Ευρώπη, όχι η Γαλλία, είναι το αυτόνομο υποκείμενο.

Αντί να εφαρμόσει μια στρατηγική για να καλύψει απλώς την Ευρώπη προς τη γαλλική κατεύθυνση, η Γαλλία πρέπει να γίνει η βάση για μια πραγματικά ευρωπαϊκή, ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφάλειας. Το τελικό αποτέλεσμα θα είναι μεγαλύτερη γαλλική επιρροή σε περιοχές που έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη Γαλλία, όπως η Αφρική και η Νοτιοανατολική Ασία, αλλά σημαίνει και συμβιβασμό με άλλες ευρωπαϊκές χώρες σε περιοχές μικρότερου γαλλικού ενδιαφέροντος, όπως η Ρωσία.

Αυτό είναι, φυσικά, το αρχικό παζάρι της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης που εφαρμόζεται στην άμυνα και τις εξωτερικές υποθέσεις. Περιλαμβάνει τη συγκέντρωση πόρων ώστε να μπορούν να επιτευχθούν οι κύριοι στόχοι όλων και να συγκεντρωθεί η χάραξη πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να διασφαλιστεί ότι αυτό θα γίνει, σε ​​αντίθεση με τη σημερινή εξωτερική πολιτική, στην οποία τα κράτη μέλη διαφωνούν και καθυστερούν μέχρι το τέλος. Όπως και με το εμπόριο, μια κεντρική ευρωπαϊκή εξωτερική και αμυντική πολιτική θα μπορούσε να έχει σημασία στην Ασία, από ότι μεμονωμένα κράτη, όπως η Γαλλία.

Τα καλά νέα για τη Γαλλία, σε αντίθεση με τη συρρικνωμένη δύναμη της Βρετανίας, είναι ότι έχει πολλές επιλογές.

Εάν ο Μακρόν επανεκλεγεί το επόμενο έτος, η Γαλλία πρέπει να προτείνει ένα μεγάλο παζάρι. Εάν η Ευρώπη πρόκειται να είναι αρκετά ενοποιημένη για να σχεδιάσει έναν μέσο δρόμο μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας, πρέπει να διασφαλίσει ότι ικανοποιούνται οι ανάγκες της Ανατολικής Ευρώπης. Αυτό θα σημάνει μεγάλες αλλαγές στην ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική.

Η Γαλλία όπως και η Γερμανία επίσης, θα βρει πολλές από αυτές τις αλλαγές άβολες, αλλά θα μπορούσαν να γεννήσουν έναν ευρωπαϊκό «Γκολισμό» που θα αντικαταστήσει έναν εθνικό «Γκολισμό» του οποίου ο χρόνος έχει τελειώσει.

(Με πληροφορίες από foreignpolicy.com)

* Ο Αντώνης Βασιλείου είναι Αντιστράτηγος (εα), Διπλωματούχος Πολιτικός Μηχανικός, MSc Επιχειρησιακός Ερευνητής, τ. Σύμβουλος ΟΑΣΕ επί Συμβατικών Εξοπλισμών και τ. Μελετητής των Συστημάτων Διοικήσεως και Ελέγχου Πληροφοριών C3I του ΝΑΤΟ (www.antoniosvasileiou.gr).

Τα άρθρα και τα σχόλια που δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα αυτή εκφράζουν αποκλειστικά τους συγγραφείς. Η ιστοσελίδα δεν λογοκρίνει τις γνώμες των συνεργατών της. Επίσης ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ η αναδημοσίευση των άρθρων και των σχολίων χωρίς την αναφορά της σελίδας ως πηγή.

Ακολουθήστε την ιστοσελίδα μου στο GOOGLE NEWS για να ενημερώνεστε για όλα τα τελευταία άρθρα μας.


Leave a Reply

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

© 2022 Antonios L Vasileiou